Os mares de Irlanda

Adeus

2009-06-08T22:06:00.006+02:00

Deixo o blog. Por varias cuestións que vos comento:

1) A falta absoluta de tempo. Esta é a máis importante con diferenza. Non teño tempo! Nada! O único día que teño libre é o domingo pola tarde e algunhas horas do sábado pola tarde. Máis nada. Co horario do meu traballo non podo facer nada.

2) A falta de ganas. A falta de tempo lévame directamente á falta de ganas de escribir. Como podedes observar, xa hai tempo que non actualizo. Non se pode deste xeito. Estou a escribir cousas, mais fóra do computador.

3) A perda de ilusións. Sinceramente, vexo que a cousa cada vez vai a peor en xeral na vida. A onde nos diriximos? O camiño que levamos vai cara á autodestrución, meus! E a xente non fai nada... está adurmiñada.

Como despedida quero poñervos un par de imaxes acó embaixo. Deumas un freak na baixada ao metro da Moncloa. Levaba unha vestimenta aventureira chea de merda tirada das tendas do Cononel Tapiocca, unha viseira cunha pequena hélice enriba e un cartón feito a man na fronte redondo coa bandeira republicana española e cunha estrela vermella no centro dela. Non dicía nada, tan só repartía o seu folletiño cun sorriso esperanzador. As verbas falan elas soas. Tan só quero dicir que este panfleto foi o máis claro de cantos lin nestas "eleccións" europeas.

Pois máis nada, irmáns! Quero darvos as grazas por todos estes meses de lecturas e só dicirvos que seguirei a ollar os vosos blogs e a gozar cos vosos textos como sempre fixen desde que vos coñezo. Podedes seguirme polo FaceBook.

Unha aperta grande para todos e todas!

Iniciativa Internacionalista

2009-05-16T16:01:00.004+02:00

Gustaríame saber que pensades da ilegalización de Iniciativa Internacionalista. Credes que estamos nun claro proceso de manipulación e censura da información e da liberdade de expresión?

Esta Lei de Partidos é un pesadelo!

Para os que non estades ao día sobre a nova, déixovos as ligazóns do acontecido en diferentes xornais.

Vieiros

La Voz de Galicia

La Vanguardia

El País

El Mundo

ABC

Gara

La Razón

O concepto de "rancio" ou "ranzo"

2009-04-26T17:37:00.003+02:00

rancio -a adx. 1. Que ten a cor, o cheiro e o sabor, propio do que colleu rancio [materia graxa]. Touciño rancio. ANT. fresco. 2. fig. Que é afeccionado ás cousas anticuadas [persoa], que ten esta propiedade ou condición [cousa] ou que manifesta esta preferencia [gusto, modo de actuar, etc.]. OBS. Úsase cun matiz máis ou menos pexorativo. Un vellote rancio que anda sempre con capa. 3. fig. Que é pouco tratable [persoa]. O rancio de Lourenzo non quixo vir canta-los reis. Tamén s. É un rancio. // s.m. 4. Alteración que sofren co tempo diversos alimentos constituídos de materia graxa, ben por estaren en contacto co aire, ben pola acción de fungos ou bacterias, que se manifesta con cheiro e sabor desagradable e característico. A manteiga sabe a rancio.
5. fig. Calidade do que é anticuado ou avellentado e perdeu algunha das súas boas calidades. O rancio da decoración facía a estancia desagradable. s De rancio (avoengo, familia, etc.). De nobreza antiga. Casou cunha muller de rancio avoengo.

Hoxe quero falar do concepto de "rancio". O significado segundo o Dicionario da Real Academia Galega, posto enriba, dálle sempre un sentido negativo ou mesmo despectivo, somentes subliñando o último dos significados coma un adxectivo relativamente positivo. Mais para a mocidade nacionalista criada no ambiente universitario compostelán, rancio ou ser un rancio ten un significado que non está, polo momento, en ningún dicionario oficial. Rancio ou ranciada son conceptos xurdidos a mediados dos anos 1990 no ambiente nacionalista universitario galego compostelán. Para explicar que é ser un rancio para un nacionalista, non atopei mellor definición cá feita n'A páxina das Ranciadas. Eis vola presento (corrixida ortograficamente):

" Cando aparecen novos conceptos, a lingua adáptase á realidade ofrecendo termos que os designen. E isto foi o que aconteceu a mediados dos 90 cando a mocidade patriota que se concentraba durante o curso en Compostela comezou a xeralizar estes termos para algo que, de feito, practicaban.

O pobo galego, despois de 500 anos de escravitude colonial precisaba desquitarse e superar o autoodio e o complexo de inferioridade inculcado polos invasores españois. Asi é que a xeración máis nova de galegos/as, superando complexos, exercendo ao grao máximo a retranca e aproveitando as perlas deixadas por patriotas nacionais (Vicente Risco, Pondal,...) ou estranxeiros (Sabino Arana, etc.) comezou a practicar unha nova arte: RANCIAR.

A ranciada, o ranciar, son frases, conversas, mestura de chauvinismo con retranca e irracionalidade consciente. A maioría delas podería raiar a xenofobia e o racismo antimesetario, pero están abondo xustificadas entre os rancios pola consciencia de que o que se di é unha ranciada, e ademais... que despois de 500 anos temos dereito ao desquite, que carallo!!!!! "

Temos, xa que logo, un novo concepto perfectamente descrito. Ser un rancio é, como ben se di, falar de temas ou opinar sobre diferentes cuestións exercendo o uso da retranca ata límites insospeitados e sempre rozando a brutalidade e o irracional, aínda que sempre sendo conscientes do dito e reinterpretándoo para lle sacar ferro para logo voltar a confirmalo do mesmo xeito. A arte ou acción interpretada polo rancio é ranciar. Son sinónimos de rancio ranzo ou ránceo, así como de ranciar rancear. De feito, dicir ranzo é en si unha ranciada.

Vou tentar poñer uns exemplos de cousas rancias. Gustaríame que vós aportasedes máis exemplos e opinasedes sobre este fenómeno que, supoño, segue activo no mundo universitario galego.

-Un vello enterrado na barra dunha taberna co dedo mergullado nunha cunca branca de viño do Ribeiro mentres de fondo soa na radio un tema de Ana Kiro, é unha ranciada.
-Facer mofa dos costumes e tradicións casteláns, é unha ranciada.
-Subir O Cadramón cun torques posto no pescozo e cantando o Deus fratresque Gallaeciae, é unha ranciada.
-Todo o enxebre en si, é unha ranciada.
-O caciquismo de pasarela (Cuíña comendo un cocido, Baltar tocando a gaita nunha lupanda de vellos nalgunha carballeira enxebre de Sarreaus, etc.), é unha ranciada.
-Que o PNG-PG estea dentro do BNG, é unha ranciada.
-Comer castañas cos bercianos falando mal de León, é unha ranciada.
-Poñer a alborada do antergo Reino de Galiza na radio do coche a un volume alto cando te aproximas á catedral de Astorga mentres os vellos te observan pampos, é unha ranciada.
-Ver no telexornal os incendios de Pontevedra e dicir que é unha ofrenda dos castrexos ao deus Lug e por riba anoxarte pola "manipulación" dos feitos, é unha ranciada.

Unha aperta! XD

Ceauşescu

2009-04-15T00:04:00.002+02:00

Nicolae Ceauşescu naceu en 1918 en Oltenia (Romanía). Axiña se afiliou ao Partido Comunista Romanés (Partidul Comunist Român). De feito, foi tan activo que o fixeron preso polos seus movementos entre o ano 1936 e 1940. Segundo o poder soviético ía anexionando territorios, unha vez en Romanía, Ceauşescu foi gañando poder até chegar a ministro de Agricultura co Komitern (ou Internacional Comunista) no poder. Logo chegou a mandar nas Forzas Armadas romanesas da man do presidente Gheorghe Gheorghiu-Dej. En 1965 morre Gheorghe Gheorghiu-Dej e Ceauşescu toma o relevo no Consello do Estado e preside o Partido Comunista Romanés. Declárase estalinista e firme seguidor da política de Gheorghe Gheorghiu-Dej.

Varias das actividades de Ceauşescu comezaron con boas intencións, coma unha pequena apertura cara Europa, a condena da invasión de Checoslovaquia de 1968 ou a resistencia contra o inmenso poder da Unión Soviética, o que lle conferiu unha resistencia particular. O problema comezou cando a súa política se tornou intransixente. A policía secreta romanesa (Securitatea ou Departamentul Securităţii Statului) rematou por se converter nun terrible órgano de represión que exterminou toda liberdade de expresión e toda caste de posible oposición ao seu goberno. Ceauşescu como persoa foi voltándose máis e máis ególatra e megalómano até chegar a uns termos esaxerados. Mesmo se autodeclarou Conducător. A tal se chegou que mesmo houbo desercións na Securitatea e tivo que redeseñar a policía secreta. E que falar sobre a espionaxe? Imaxinade. Chegou a un nivel internacional tremendo.

Na década dos anos 1970 comezou un feroz e irracional proceso de industrialización que levou ao país á quebra por mor da débeda exterior, que intentou calmar vendendo practicamente todo o que se producía en Romanía ao estranxeiro. Cal foi o resultado? Pobreza do pobo romanés, fame, enfermidades, falla de medios e posibilidades, etc. Vendeu a casa do romanés e deixouno en coiros. Outra das súas magníficas ideas foi destruír poboacións rurais enteiras e trasladar os seus habitantes a Bucureşti (Bucarest) para vivir en xigantescos bloques de vivendas estilo soviético para crear, segundo el, a perfecta sociedade socialista. Logo mandou cambiar completamente o aspecto da capital. Mandou tirar a quinta parte de todos os edificios públicos e históricos de Bucureşti para construír uns novos ao seu xeito. Foi nesta época cando se construíu o Pazo do Pobo (Casa Popurului), actual Parlamento Romanés, que é o segundo edificio máis grande do mundo.

O 17 de decembro de 1989 o pobo ergueuse furioso contra o seu ditador e saíu ás rúas de Timişoara. Ceauşescu, cego de ira, mandou ás Forzas Armadas disparar a eito, sen lle perdoar a vida a ninguén. O que non contou é que lle virasen as costas e o exército se unise ao pobo, farto dunha ditadura tiránica e xenocida. Ceauşescu fuxiu nun helicóptero de Bucureşti, aínda que foi capturado e conducido a Târgovişte. En Nadal dese mesmo ano, un tribunal militar levouno a xuízo e foi condenado a morte de varios delitos, entre eles o xenocidio. Unha vez ditada a sentenza, foi conducido ao exterior e foi fusilado sen maior espera xunto coa súa muller Elena Petrescu (ou Elena Ceauşescu), man esquerda do seu home en toda a súa ditadura. Logo, o Partido Comunista Romanés foi ilegalizado. O pobo, coma na Revolução dos Cravos, ergueuse contra o seu ditador, aínda que non de xeito pacífico, senón violento, farto da terrible situación na que se atopaba.

Ideas

2009-04-03T00:08:00.005+02:00

Este domingo pola mañá ben cediño marcho de Meiril cara Esparís. Saio o domingo de mañanciña e non o sábado logo de xantar (eu choio os sábados polas mañás) porque quero aproveitar a luz do sol e ver unhas cousas de camiño. A miña idea é parar na bisbarra do val de Vidriales e rodear a serra das Carpurias, todo no fértil val do tramo final do río Eria, río nado nos nobres montes cabreireses do Teleno que finaliza o seu percorrido no río Órbigo, non lonxe da zona que vou visitar. Quero ver o Castro de Las Labradas, no concello de Arrabalde, un dos castros máis importantes de Zamora. Tamén quero ver unha serie de dolmens que hai en Arrabalde, Morales del Rey e Granucillo de Vidriales. Os dolmens non é que estean moi ben conservados se os comparamos cos galegos ou cos lusitanos, pero non están mal e teño ganas de os ver.

Outras ideas que teño na cachola para a Semana Santa é repasar o concello de Lousame. Quería voltar a Toxosoutos sacar fotos á igrexa e aos restos que queden do mosteiro. Tamén á fervenza próxima á igrexa. Outro día tiña gana de subir ao Iroite e á Muralla, que nunca subín. Gustaríame ademais botarlle un ollo ás minas de San Finx, en Fruíme.

Xa vos contarei que tal. A ver que vexo! Un bico a todos/as e deica a volta!

Cousas da vida

2009-03-29T17:15:00.007+02:00

De cando en vez a vida dáche pequenas sorpresas que che arrincan un sorriso da face. Hoxe fun ao supermercado OpenCor, que non está moi lonxe de onde vivo. Polo xeral é un supermercado pouco respectuoso coas culturas foráneas (vin traducións de termos franceses ou cataláns arrepiantes!), mais hoxe puiden comprobar como cun produto en particular foi moi elegante. Falo do pan. O pan galego. Aquí chámanlle pan gallego á barra de toda a vida para se diferenciar da baguette, que é unha barra de pan máis finiña (de feito, baguette significa variña en francés). Pois ao mercalo puiden comprobar como o nome que empregaban no ticket (non no carteliño que poñen debaixo do pan) era literalmente "pan galego". Ollade o ticket (premede enriba para o verdes con detalle):

Ocórrenseme varias teorías para explicar este rara avis. A primeira posibilidade é que o chamasen así por respecto ao galego. Pouco probable por non dicir imposible. Lembremos que o carteliño que había debaixo poñía pan gallego. A segunda posibilidade é que quen crease a base de datos de produtos fose un galego e decidira cometer un pequeno erro adrede. Non sei, podería ser. A terceira posibilidade é que, en efecto, sexa un erro na escrita e lle desen só unha vez ao ele no canto de dúas. A máis probable ao meu xeito de ver.

O caso é que hoxe marchei cun sorriso do supermercado coma quen gaña unha pequena batalla, aínda que fose de casualidade. De feito, non me importou aboar o desorbitado prezo do produto (1,30 €), cousa habitual en Meiril: as cousas teñen un prezo que non é real nin proporcionado ao seu valor.

Unha aperta!

Sentimentos

2009-03-22T23:20:00.001+01:00

O que eu sinto cando falo de Galiza

Poida que o tema xa aborreza e que, en efecto, xa correron auténticos regueiros e mesmo ríos de tinta sobre o tema, pero quero seguir reflexionando sobre el. Quero falar dos gallegos, eses outros habitantes de Galiza. E quero falar deles sen ánimo de os insultar. O que vou escribir é o que penso deles e non por iso os considero uns paiolos. Porque mirade: eles existen e van estar connosco sempre (e cada vez máis). Este artigo vai estar exposto a toda caste de críticas porque es harto complejo. Corríxanme onde for preciso.

Sinto que cada vez somos unha minoría máis clara. Os galegos cada vez somos menos. Eu penso que en realidade aos que máis nos importa o destino da lingua e da cultura galegas somos aos que falamos galego. É o que coido! Eu sei que hai xente, como é lóxico, que fala castelán en Galiza e que se preocupa da cultura galega... pero como se preocupa? En que sentido? Con todos os que falei semellan dar a impresión de que a tratan como algo de museo, como algo folclórico. Dáme a sensación que ven o galego e a cultura galega como algo alleo a eles pero que o respectan e mesmo fachendean delas en certos contextos, maiormente cos foráneos. Vin como cos seus (outros gallegos) non falan do tema ou lle restan importancia até o deixar a nivel de curiosidade sen maior relevancia. Vin como eses mesmos co foráneo (pensemos por exemplo alguén de Meiril ou de Valladolid) falan do tema defendéndoo e mesmo fachendeando de ter "algo diferente" a eles que os caracteriza. Iso si, tratan o tema superficialmente e déixano a nivel de folclorada. Cando falo de folclorada falo de tópicos, de aspectos pouco importantes e destacables, de reducir a realidade a catro anécdotas multicor. É como voltar ao franquismo. A cultura galega vena coma un disco da Coral de Ruada de Ourense dos anos sesenta (o hórreo, a vaca, o cruceiro, un gaiteiro e catro mulleres bailando co traxe rexional... traxe tamén manipulado). Para eles Galiza é o marisco, las Rías Bajas, o hórreo de fondo, a vieira, o caldo galego, a queimada, o sotaque, etc. Todos eses aspectos son parte da alma galega, indubidablemente. Para min tamén. Mais eu vexo a cultura galega como algo moito máis profundo. Para min o ser galego é un universo completo que me define e me diferenza clarisimamente do resto do mundo. Eu tamén son vieira e botelo e marisco e hórreo e gaiteiro e acento orixinal e queimada. Pero iso son pequenos detalles. Eu tamén son lingua galega; son xeito diferenciado de considerar a morte; son forma diferente de se comunicar; son o trasacordo continuo vital; son a aldea como xeito de encontro coa natureza; son familia tradicional galega; son o lostro rachándome ao medio; son a dúbida; son o medo intrínseco a nós; son a decepción coa historia; son o amor á Terra. Todo iso síntoo cunha profundidade incrible. Tanto que non me deixa pensar noutra cousa de xeito independente. Non podo facer nada na vida sen considerar todas esas cuestións. Como é lóxico, esas cuestións ao final definen quen son eu e non podo deixar de as considerar. Eles tamén teñen unha relación importante coa súa terra, pero non poden experimentar os sentimentos que podo ter eu cando paso por Padornelo, cando entro no meu mundo antropolóxico, tan diferente do castelán. Eles cando pasan Padornelo senten a perda da paisaxe, dos costumes e do aire, pero non senten a perda da personalidade, do ser e mesmo do plantexamento vital. Eles seguen a falar na súa lingua co resto do mundo e expresándose con seguridade argüíndo as súas peculiaridades, mais sempre póndose da beira do alleo. Eu non podo poñerme á beira do alleo porque é contraditorio. El non é coma min. É diferente.

Non sei se quedou moi claro o que vos conto. Só quería facer unha moi breve introdución do que eu sinto que son. Non sei se o conseguín, pero eu quedei liberado por hoxe.

Unha aperta.

O que eles senten cando falan de Galicia

Stupid action

2009-03-12T21:04:00.004+01:00

ESTUPEFACCIÓN!

ESTÚPIDA ACCIÓN!

Os novos "gallegos"

2009-03-06T14:58:00.008+01:00

Hoxe quero facer unha reflexión sobre cal vai ser o futuro en non moitos anos. Feijoo, o novísimo e flamante presidente da Xunta, prometeu a derrogación do Decreto do Galego. Os pais poderán escoller en que lingua queren que estuden os seus fillos: galego ou castelán. Imos pensar que consecuencias vai ter isto.

En primeiro lugar, vaise tentar proporcionar unha igualdade a dúas linguas que compiten. Para iso, o señor Feijoo, dá por suposto que ambas as dúas linguas parten do mesmo punto. De feito, dixo que se chegou a un punto en que os nenos só podían falar castelán no descanso das clases. Non será que son os que falan galego os que só poden falar galego nas aulas porque unha vez fóra só existe o castelán en moitos lugares de Galiza? A carreira de obstáculos entre as dúas linguas é inxusta e irracional. Para comezar, o galego ten menos recursos có seu adversario. A súa presenza redúcese ao ámbito familiar e a un par de canles televisivas nas cidades galegas e en moitas vilas, alén do papeleo administrativo. O castelán está presente en todos os ámbitos, sendo de feito, o único idioma en moitos deles, sendo o galego completamente rexeitado (pensemos no mundo da Xustiza, por exemplo). O castelán ten un forte apoio das clases políticas, empresariais e sociais estatais alleas a Galiza. O castelán é a lingua que emprega a burguesía e a xente con poder en Galiza. Leva unha vantaxe de séculos e parte dun punto onde ten todos os obstáculos resoltos. O galego é unha lingua rexeitada, humillada e ignorada en moitas faces da vida e ten cáseque todos os obstáculos do mundo por diante. Se o comparamos cunha carreira de coches, o galego é un Citroën de baixa gama e o castelán un Audi último modelo deportivo. Aínda por riba, o Audi ten a gasolina de balde (pagada por Madrid) e o galego vai tirando cunha chinquiña que herdou hai pouco. Quen vai gañar? É obvio que o Audi. Gañará o castelán. Gañará porque é unha carreira inxusta e incomparable. Iso é o que tenta facer o señor Feijoo e compañía (Galicia Bilingüe): exterminar o galego. Eles dirán que nós somos os que escollemos, pero non é así. Nas cidades e na maioría das vilas os pais escollerán castelán ou ben porque eles falan castelán ou ben porque os seus prexuízos e complexos racharán a transmisión do galego nos seus fillos. Aquí é onde quero chegar.

Vai haber unha ruptura social. Feijoo, que culpou ao nacionalismo de crear un conflito social por mor da lingua, vai ser quen realmente o cree. Vai haber que separar os nenos que teñan que estudar en galego dos que teñan que estudar en castelán (ou que pensa? que van poder estar xuntos na mesma clase?). E cando pasen os anos imos ter unha xeración nova de galegos e outra de gallegos (entendendo gallego en castelán, non como o galego palatalizado dalgunhas partes do Eo-Navia). E o peor disto é que non van ser intercomprensibles, porque o bilingüismo desaparecerá. Ou cre Galicia Bilingüe que serán bilingües? Como o van ser se o seu contacto co galego vai ser CERO? Os nenos que se formen en castelán descoñecerán o galego por non ter contacto con el, porque nas clases non o escoitarán e ao saír, na rúa, tampouco. Pola contra, os que se formen en galego falarán o galego perfectamente e o castelán comprenderano sen problemas, pois nas aulas formaranse en galego e fóra o castelán é omnipresente en todos os ámbitos. Porque mesmo nas áreas máis rurais e monolingües concebibles, o castelán é comprendido grazas á televisión, aos xornais, á radio, etc. Eu mesmo, pertencente a unha desas áreas, podo asegurar coñecer e comprender á perfección ambas as dúas linguas.

O segundo problema, logo do conflito social que se vai xerar, é a xenofobia. Os falantes de galego perden cada ano que pasa falantes, pasando a ser pouco a pouco unha minoría con moitos puntos febles. Vai chegar un punto en que os falantes de galego van ser unha minoría auténtica fronte á maioría castelanfalante. Iso vai dar lugar a unha xenofobia, a un desprezo cara á minoría por parte da maioría. É un feito histórico estudado e demostrado que as minorías sofren discriminación e exclusión social. Os tiros van por ese camiño. A maioría castelanfalante, que casualmente é/será a que move/moverá o diñeiro e o poder en Galiza, vai discriminar a minoría galega alegando non coñecer o galego e esixindo o uso do castelán, lingua oficial do Estado. Deste xeito, mentres o galego perde máis falantes e o castelán os gaña, acadarase un punto en que se decida que manter o galego é "demasiado caro" para o emprego real que hai na sociedade, polo que será excluído oficialmente e dado por perdido. Os falantes de galego, pola contra, non se sabe como reaccionarán. Afundidos democrática e socialmente, sufrirán o desprezo da maioría e serán marxinados. Que farán? Non se sabe... poden morrer e desaparecer do mapa; poden consolidarse como minoría absolutísima con incapacidade intrínseca para medrar en número; ou poden empregar a violencia, como se pode comprobar historicamente con outras minorías. Os bilingües desaparecerán e ficarán reducidos aos habituais falantes de galego que empreguen o castelán para se poderen relacionar cos castelanfalantes. Os bilingües que empreguen o galego excepcionalmente e falen castelán sempre non existirán, pois serán monolingües en castelán.

Eu quería chamar a atención sobre este panorama que se nos presenta. Imos ter unha sociedade fracturada pola lingua grazas a Feijoo e compañía, xusto o contrallo do que din e defenden. O tempo dirá como acaba a cousa. Eu xa escollín (que remedio!) o meu bando.

Unha aperta ben forte!

P.D.: Por certo, "solo" neste caso leva til: "sólo". E os signos de exclamación tamén se poñen ao principio... De parte dun galegofalante...

Que pasa co galego?

2009-03-05T14:59:00.005+01:00

Non vos imos sacar os ollos derriba en ningún intre!

Nada máis chegar ao poder, o presidente da Xunta, o señor Feijoo, anuncia a anulación do Decreto do Galego, segundo o cal alomenos a metade das materias que se impartan no Ensino terán que ser en galego. Este decreto, comentado con Feijoo e aprobado xunta el, foi axiña rectificado por el argüíndo unha suposta discriminación contra do castelán. É obvio que ao dar o seu visto bo ao proxecto, en Madrid andivéronlle no lombo e tivo que pedir papas e porse en contra. Unha vez máis, a Caverna é que manda. Pouco despois xurdiu unha asociación chamada Galicia Bilingüe que reclamaba a igualdade para o castelán, comentando que o máis axeitado era que os pais escollesen en que lingua queren que estuden os seus fillos. Con todo o descaro do mundo piden igualdade para unha lingua, o castelán, que ten todo ao seu favor: medios de comunicación, posibilidades para o lecer, o cinema, os libros, os xornais, as radios, apoio do resto do Estado, etc. Por que non pide esta asociación e o señor Feijoo a igualdade para o galego, que é a lingua ameazada? Porque eu non podo ler máis que un xornal, escoitar unha radio ou ver dúas canles de televisión. Non podo ver o cinema en galego. Non podo ler moitísimas novidades literarias en galego. Non me atenden en galego na maior parte dos sitios públicos e privados cando ven claramente que son galegofalante. Por que non pide esa caste de mafia asociada que o galego sexa oficial, poño por caso, no Bierzo ou no Eo-Navia? Por que non esixen que haxa a posibilidade de estudar galego no Bierzo en todos os colexios? POR QUE? Todos sabemos por que... É por iso que quería expresar aquí algunhas das medidas que se deben tomar perante os duros tempos que veñen para o galego e, en xeral, para todos os intelectuais e asociacións dignas deste País:

-Os sindicatos e as asociacións teñen que espertar. Basta coa comodidade! Hai que estar atentos a TODAS e cada unha das medidas que aprobe o Partido Popular. Todas as que sexan sospeitosas hai que as criticar e, se for posible, denuncialas. Se finalmente se elimina o Decreto do Galego, hai que crear mobilizacións en todos os eidos e poñer en marcha a maquinaria social.
-Absolutamente todos os gastos e proxectos que aprobe o goberno estarán baixo sospeita de hábitos mafiosos e concesións ilegais. Hai que estudar con lupa e revisar todo o que se aprobe no goberno: axudas, obras, gastos da Administración, etc. Se mercan unha neveira de 20 € o pobo ten que o saber. Se mercan un Citroën de 400 000 € o pobo ten que o saber. Que se saiba todo! Porque as mafias moven moito diñeiro... e co NOSO diñeiro non se xoga.
-Os medios de comunicación son primordiais neste labor. É de supoñer que van estar á beira do novo liderado, facéndolles a rosca e manipulando novas. Temos que atopar algún xeito de promover os medios certos que estean da nosa banda, publicando todos os escándalos e gastos que se vaian producindo no novo goberno (que os haberá, e moitos). Estes medios teñen que deixar de ser sectaristas e chegar á maior parte de poboación posible. Se é preciso, hai que crear unha guerra suxa (porca) contra os medios que nos critiquen (La Voz de Galicia, por exemplo), pois teñen o maldito costume de sacar merda sempre do mesmo lado.
-A sociedade ten que esixir vivir en galego. Se nalgún intre nos rexeitan pola nosa lingua, ten que haber unha denuncia legal e social. O comercio que te rexeite debe perder todos os clientes posibles. A Administración que te rexeite debe ser castigada. O profesor que non cumpra a lei que garante o mínimo de materias en galego, debe ser denunciado. Debe esixírselle a Feijoo que fale en galego nos actos oficiais como presidente da Xunta.
-Unha segunda posibilidade que hai que estudar é esixir que nos falen en galego sempre. En todas as ocasións. Eu tiven problemas no meu traballo por falar en galego a castelanfalantes que entendían perfectamente o que falaba. Eles esixíanme falar en castelán. Por que cando a un galegofalante lle falan en castelán non esixe que lle falen na súa lingua? Comecemos por non os comprender.
-A crispación social ten que estar latente. O goberno ten que sentir a ollada da sociedade na caluga cada vez que faga un movemento. Dese xeito pensará dúas veces o que fai.
-O caciquismo hai que o exterminar. Rematou a débeda persoal e o mamoneo.

Agora, imos poñernos en movemento. Se de verdade somos unha sociedade moderna e informada, desta non nola van xogar! E se nola xogan, cumprirase o tópico(-verdade?) de que non somos un pobo intelixente.

O pobo galego escolleu...

2009-03-02T20:40:00.005+01:00

O pobo galego escolleu ao Partido Popular. O pobo galego escolleu:

-Escolleu a morte da súa identidade.
-Escolleu que o galego desapareza das escolas e do ensino.
-Escolleu a corrupción e a política promafiosa.
-Escolleu que a xente entre nun posto traballo por enchufe e non polas súas cualidades.
-Escolleu a información opaca e escura á verdade.
-Escolleu o sacrificio de dereitos xa adquiridos.
-Escolleu enterrar o Estatuto de Nación e declararse un simple apéndice de Madrid.
-Escolleu rir as bromas xenófobas cara aos galegos dos madrileños que veranean nas nosas praias.
-Escolleu a Esperanza Aguirre.
-Escolleu a privatización do público.
-Escolleu pagar por absolutamente todo.
-Escolleu o principio da destrución do sistema sanitario.
-Escolleu o lapidamento da cultura galega.
-Escolleu a folclorada á cultura galega.
-Escolleu as sevillanas e a sangría ás muiñeiras e ao licor café.
-Escolleu unha radio e unha televisión manipuladas e inútiles.
-Escolleu a débeda para varias candidaturas futuras.
-Escolleu o urbanismo descontrolado e a especulación feroz.
-Escolleu agasallar os seus recursos naturais a cambio da burla e o insulto.
-Escolleu limpar o zapato castelán na praia de Sanxenxo por catro pesos.
-Escolleu ser un tópico torero y olé.
-Escolleu o caciquismo e o servilismo.
-Escolleu a mentira e a falsidade por lei.
-Escolleu o asoballamento pauperrimamente pagado.
-Escolleu vender un Audi de Touriño e non os 29 Audis que mercou Fraga.
-Escolleu calar.
-Escolleu enxordecer.
-Escolleu non ser.

O pobo galego escolleu suicidarse, morrer, non existir. Os nosos complexos foron máis grandes cás nosas ilusións. Por que escolleches morrer, pobo meu, cando podías vivir?

2009-03-01T23:08:00.003+01:00

ADEUS AO GALEGO

...díxolle a morte ao galego

Numeroloxía

2009-03-01T13:36:00.005+01:00

Electores galegos

Por provincias administrativas:

-A Coruña: 953 467
-Pontevedra: 774 877
-Lugo: 302 159
-Ourense: 281 012

A diáspora, por estados de residencia máis importantes:

-Arxentina: 121 207
-Venezuela: 33 936
-Brasil: 30 635
-Suíza: 29 117
-Uruguai: 28 537
-Francia: 15 898
-Alemaña: 13 064
-Cuba: 12 171
-Reino Unido: 9 964
-EE.UU.: 9 780
-México: 7 936
-Outros países. O número de electores é inferior a 5 000 por estado. Destacan Bélxica, Andorra, Portugal, Holanda, Canadá, Panamá, República Dominicana, Chile a Australia.

A que demos se agarda para formalizar e regular o voto emigrante? A vós parécevos normal que un fillo ou un neto dun galego emigrado hai 50 ou 60 anos poida votar? A vós parécevos normal que unha persoa que nunca estivo en Galiza e que posiblemente non saiba nin situala no mapa poida votar? Vós credes normal que unha persoa que posiblemente a única idea de Galiza que teña é a da miseria de hai 50 anos contada polo seu avó poida votar? Coidades xusto que Juan Pereira de las Torres, nacido en Mar del Plata en 1963, fillo de emigrante galego, descoñecedor de Galiza absoluto e só guiado pola tremenda lupanda á que o convida o señor Fraga e compañía cada catro anos poida votar e que Xan Rois Casal, galego nacido en 1980 emigrado ás Canarias por motivos laborais e perfecto coñecedor da realidade galega non poida votar?

É por iso que eu considero a democracia relativa no caso galego. Para min esta eiva sempre vai estar presente e nunca imos poder ser normais democraticamente. Sempre imos estar pendentes dos votos de persoas que a pesar de seren descendentes de galegos, xa non pintan nada no noso rumbo histórico. Son tantos votos que poden virar a opinión máis obxectiva dos residentes galegos, que viven e saben como é a realidade galega. Pode chegar un momento no que dea igual o que votes, porque os fillos de emigrantes van decidir quen vai mandar en ti (mais non neles...). Para min, a democracia en Galiza non existe.

Gañador lambón

2009-02-28T16:34:00.003+01:00

O gañador do meme-lamboirada ou meme-larpeiro é o FraVernero co número tres. O método democrático seleccionado foi dicirlle á miña compañeira de traballo que dixese un número do un ao nove. Escolleu o tres. Conste que ela non coñecía a existencia do concurso nin ten aparente atracción polo FraVernero... posiblemente por ignorancia. Gustaríame darlle as grazas aos restantes concursantes pola súa participación e por crearen candanseu meme. Hai que o roer!

Noraboa! Tes que me dicir o teu enderezo postal para chas enviar o máis axiña posible.

Un saúdo!

Contra a crise, lamboiradas!

Meme-lamboirada

2009-02-16T22:59:00.007+01:00

En vaia lea me meten! E resulta que agora me chegou a encarga dun meme-larpeiro ou meme-lamboirada. Enviáronmo dous irmáns á vez: o FraVernero e o Manuel L. Rodrigues. Non che vos teño máis remedio que o facer! O meme consiste en dicir un prato, comida ou doce tradicional e típico da miña zona. Este postre ou cousa de comer que escolla entrará nun sorteo entre os que boten unha rexouba no caderno de bitácora. O día 28 sortearase o produto/material e seralle enviado ao gañador no menor período de tempo posible. Aínda por riba, para que sexa efectivo, é preciso enviarlle o meme a outros tres blogueiros para que continúen propagando este virus.

Ten razón o FraVernero niso de que o funcionamento dos memes é moi semellante ao dos virus. Condanado! A quen carallo se lle ocorrería esta lerchada?!

A verdade é que na miña zona (Esparís - Viceso - Brión) as cousas típicas son as mesmas cás dos arredores. Ocórrenseme varios produtos: as ourellas, as filloas, a torta de queixo, as castañas e as noces, etc. Nada que sexa moi orixinal ou exclusivo. É por iso que vou ir máis lonxe e vou matar dous paxaros dun tiro. Por unha beira, saco de riba a obriga de ter que escoller un dos produtos de Viceso estando en Meiril; e por outra vou ser o máis orixinal dos meme-larpeiros galegos! Como agora estou en Meiril, vou escoller unha lamboirada típica desta parte de al-Andalus (الأندلس). Non. Non falo dun vale para ir ao Corte Inglés! Falo das violetas de Meiril. Entra en xogo un bo caldeiro delas.

A quen lle paso a buxaina? Pois ao Suso Lista, ao amigo Miquelet do Baix Vinalopó e a Cunha-Oliveira de Coimbra. Que môa a móa!

As mentiras de España

2009-02-09T22:59:00.004+01:00

O primeiro de todo pedir desculpas aos lectores pola demora, en especial ao FraVernero, o que puxo o facho no aire ante a situación. O certo é que esta tempada andeivos moi ocupado con varias cousas. Xa o meu horario laboral non me permite facer moitas leas! Só me restan ao cabo do día un cuarto de hora no xantar e unha horiña á noite. O resto pásoo no traballo, nas viaxes de ida e volta e meténdolle material ao bandullo. De todos xeitos non teño excusa. Para algo están os domingos... Ando algo baixo de ánimos en xeral. Tampouco sabería dicir por que. Logo de moito cavilar cheguei á conclusión que é por estar lonxe da Terra e dos seres amados. É esa especie de morriña que me anestesia o ánimo e a mente. Non sabería explicar...

Hoxe quería falar sobre as grandes mentiras de España sobre o galego. Xa que estes días houbo un enorme balbordo por esa hipócrita manifestación de Galicia Bilingüe, quero expor aquí o que eu vexo dende a miña experiencia en Meiril (Madrid en galego de Estremadura). Logo dunha boa tempada nesta árida cidade puiden estabelecer unha serie de "razóns" ou "argumentos" cos que "opinan" e argúen os nativos destas terras. En xeral observo unha ignorancia moi grande, enorme, no tema relacionado coas linguas cooficiais e, en concreto, co galego. Puiden comprobar como o 80% da poboación habitual opina o mesmo sobre o galego, e estas que vos conto son as grandes mentiras de España:

-El gallego no sirve para nada. Como non vai servir para nada? O galego, como unha lingua que é, serve para se comunicar. A función principal das linguas é a comunicación. No caso dunha lingua en concreto, serve para se comunicaren os falantes desa mesma lingua. Tamén se poden comunicaren con falantes doutras linguas cun certo nivel de intercomprensibilidade como poden ser algunhas das diferentes linguas románicas. Se unha persoa ten unha idea e lla quere contar a outra, emprega a lingua. O galego é unha lingua. Serve para iso. É máis, saber galego permíteche o acceso á lusofonía, onde podes falar portugués ou galego (tanto che me ten, éche o mesmiño) cunha das maiores comunidades lingüísticas do planeta.

-El gallego no es un idioma, es un dialecto. Os que opinan isto sempre teñen máis idea cós lingüistas... ou iso din. O certo é que calquera lingüista che dirá hoxe que o galego é unha lingua de seu, non un dialecto. Un dialecto é unha variedade dentro dunha lingua cunhas características especiais que o diferencian do estándar, mais non posúe toda unha estrutura propia que o califique como lingua de seu. O galego ten unha estrutura suficientemente orixinal como para se considerar lingua. Ademais, dialecto de que lingua? Do castelán? Como moito sería dialecto do corpus galego-portugués, non do castelán, lingua coa que nada ten que ver. O galego é unha lingua de seu como o é o castelán, o catalán, o francés, o romanés ou o romanche. Así está recoñecido por todos os lingüistas e a nivel social, político e legal.

-El gallego es un castellano antiguo que se quedó ahí, sin evolucionar. Variante da anterior. Os que din isto tampouco adoitan seren moi evolucionados.

-El gallego casi no se habla. Como non se vai falar, ho! O galego hoxe por hoxe é a lingua máis empregada de Galiza. O número de monolingües en galego é superior ao dos monolingües en castelán e o número de bilingües que empregan máis o galego é maior có dos bilingües que empregan máis o castelán. Iso é así. Os que opinan isto sempre adoitan empregar como argumento que eles estiveron de vacacións en Galiza e non o escoitaron. Casualmente, a inmensa maioría veranean en Sanxenxo (Sangenjo segundo eles) e arredores. Que che respondan en castelán porque queiran facer negocio contigo non significa que non falen galego, nin que non existan os falantes de galego. É máis, nos lugares onde menos galego se fala (Vigo e A Coruña), non fai falla moito para o poder escoitar. En Vigo con ir a algunhas das parroquias lindantes co centro (Beade, Lavadores, Bouzas, etc.) é moi sinxelo de o escoitar. Na Coruña acontece o mesmo no Castro de Elviña, por exemplo. E tamén me consta da existencia de falantes nos centros mesmiño (estou a pensar nalgún da rúa Rosalía de Castro de Vigo ou do Orzán na Coruña). O galego, polo tanto, fálase. E moito.

-Los que habláis gallego sois unos nacionalistas. Pois que queres que che diga? Non sabía que o 98% da poboación galega no século XV era nacionalista. Vaia... iso é todo un éxito! Se nos restrinximos a hoxe, simplemente lembrar que o PP fachendeaba de que a maioría dos seus votantes falaban galego. E se non que llo pregunten, sen ir máis lonxe, á miña avoa: monolingüe en galego e votante impervertíbel do PP. É o PP nacionalista? Será nacionalista español. Significa iso que todos os nacionalistas españois falan galego? Vaia! Fanme faíscas os ollos!

-El castellano está desapareciendo de Galicia. Iso é absurdo. Con só ollar as estatísticas é obvio cal é a lingua que perde falantes, e esa non é o castelán.

-Los que hablan castellano están discriminados. Discriminados? En galego hai dúas cadeas de televisión (unha delas recén fundada), dous xornais e unha radio. En castelán hai varios xornais, ducias de revistas, decenas de radios e nove ou dez televisións. Quen é o discriminado? O cinema é en castelán. En galego hai dous filmes ao ano en total. Quen é o discriminado? O galego non para de perder falantes. O castelán non para de os gañar. Quen é o discriminado? Facer papeis no Rexistro ou redactar documentos de valor legal en galego é unha anécdota. A Xustiza en Galiza é en castelán. Quen é o discriminado? Falar galego ou ter un bo nivel de galego é, a nivel laboral, pernicioso... é dicir, se falas galego, en moitos lados non te contratan. Na maioría dos traballos, se non falas castelán, non te contratan. Quen é o discriminado? Cando vas pola cidade e entras nun bar ou un comercio, ninguén che atende en galego aínda que vexan que falas galego. Se ti es o camareiro ou vendedor e lle falas en galego a un castelanfalante, é moi posible que che esixa que lle fales castelán. E farao moi desagradablemente. Quen é o discriminado?

E agora o argumento que TODOS empregan cando se senten acurralados e non saben como defender a súa "postura", o cal para eles acada un valor absoluto e indiscutible:

-Esto es España y aquí se habla español. Daquela onde se fala outra lingua diferente ao castelán non se pode considerar España. Iso significa que os meus pais, que falan só en galego, non son españois. Iso significa que Esparís, a miña aldea, onde o 100% dos habitantes falan galego, non é español. Iso significa que milleiros de lugares e centos de milleiros de persoas galegas non son españolas. E centos de lugares e persoas vascas e catalás tampouco son españolas. Se ser de España é falar español, meus señores, España é realmente pequena. España, ou como se lle queira chamar a esa caste de remexido de culturas, é plurilingüe e pluricultural. Ten dez linguas autóctonas diferentes. Dez maneiras de se sentir español. Os que din esa frase están tan cegados pola súa propia ignorancia ou pola súa propia malicia que non ven/queren ver isto. E é por iso que existen o odio cara os españois, polo seu desprezo cara nós, cara o diferente, cara o que non é igual ca eles e non aplaude os toureiros matando os pobres touros.

Este évos un resumo curto das miñas experiencias en Meiril. Como queredes que estea ledo con esta mesquindade a me arrodear? Dá noxo...

Unha aperta forte!

P.D.: Estes días ándovos a ler Os Lusíadas de Camões e iso tamén me come moito tempo. É unha lectura moi difícil e estame a custar abondo, certamente.

Espranza

2009-01-17T20:11:00.002+01:00

Erguerémo-la espranza
sobre ista terra escura
coma quen ergue un facho
nunha noite sin lúa.

Marcharemos cinguidos
polos duros segredos
dunha patria soñada
á que non voltaremos.

Non sabrán o camiño
que pra entón colleremos.
Longos ríos de brétema,
longos mares de tempo.

Tripulantes insomnes,
na libertá creemos.
Viva, viva, decimos
aos que están no desterro
e soñan cun abrente
de bandeiras ao vento.

Adictos da saudade
que levades a luz polos vieiros.
¡Saúde a todos,
compañeiros!

Amore

2009-01-15T23:46:00.003+01:00

Cada día que pasa estou máis e máis namorado do verdadeiro, da beleza e da liberdade.

Hei voltar

2009-01-01T23:07:00.002+01:00

Vista do Barco indo cara Prada

Só hai un día que marchei e xa te boto de menos. Hei voltar, miña terra, meu ben!

LIBERDADE!

2008-12-22T23:43:00.003+01:00

24
ao
31
estarei
en
ÓTIMO, MEUS!
BOAS FESTAS!

Ao que todos nos temos afrontado

2008-12-17T22:48:00.003+01:00

O luns pasado tiven día de vacacións e deume por camiñar polas rúas de Meiril. Na famosa rúa Xénova (Zena en lígur), xusto a carón da sede principal do Partido Popular atopei unha librería internacional onde puiden atopar algúns libros en portugués e en galego. Foi un pracer ter entrado nela, pois atopei dous libros que me semellaron interesantes e merqueinos. Para máis prace, a rapaza que me atendeu era de Compostela. Cousas da vida! Un dos libros que merquei é de Miguel Real, titulado apocalipticamente A morte de Portugal, onde vai debullando o home portugués, o xeito de pensar dos portugueses e os catro complexos aos que se enfrontan. Non vou entrar en detalles. Só quero reproducir aquí un anaco do texto (déame o seu permiso señor Real se me está a ler) que me pareceu moi interesante e acertado. É o que segue:

A relação intemporal entre o intelectual português e as instituições socialmente dominantes podem resumir-se em três momentos paradigmáticos:
1) Uma fase de aproximação, de empenhamento e de voluntária adequação ou de tentativa de transformação do destino geral de Portugal.
2) Por motivos circunstanciais, que muito deferem de autor para autor, vinculando-o ao seu tempo, o intelectual português sofre, em certo momento, um profundo desencantamento com o estado conjuntural do país, cuja consciencialização o força ou a desistir de transformar Portugal, interiorizando-se ou exilando-se no estrangeiro, abandonando o seu antigo empenhamento, concentrando-se na sua obra estética ou filosófica individual; ou a reiterar o seu compromisso de transformar Portugal, criando uma obra alternativa à visão social e política dominante.
3) No final da vida ou após a morte, a obra do intelectual português é recuperada pelas instituições dominantes do Estado, da Universidade ou da Igreja, que a estatui como um dos mais salientes vectores da cultura portuguesa, passando então a ser tão santificada pelas novas gerações escolares quanto antes fora abominada e desprezada pelas anteriores.

Pon como exemplo a varias escritores portugueses que pasaron por estas fases. Por exemplo, Sá de Miranda, logo de viaxar polo norte de Italia, comprobou como en Portugal había maneiras civilizacionais de baixo nível e un alto nivel de interese financeiro e patrimonial por parte dos fidalgos cortesáns. Comprobou a profundísima ignorancia histórica e cultural da elite política portuguesa. Iso levouno a se afastar voluntariamente da Corte e das clases dominantes para se illar na súa frustración en Cabeceiras de Basto, onde apenas saía da súa casa e se centraba na súa obra literaria, lonxe dese ambiente. Como Sá de Miranda, refuxiáronse no interior de si mesmos outros grandes escritores como Manuel Laranjeira, Teixeira de Pascoais, Fernando Pessoa ou Miguel Torga. Moitos suicidáronse antes a impotencia do inexistente cambio. Outros como Camões, Garcia da Horta, Damião de Góis ou Rodrigues Lapa optaron por emigrar, sufrindo a dupla dor de ver torta a súa patria e a saudade por ela á vez. E a terceira opción, a de loitar contra o sistema político vixente, seguiuna António Ribeiro Sanches, Luís da Cunha, Teodoro de Almeida ou Luís António Verney.

Nunca vos pasou a vós iso? Miguel Real fala de intelectuais portugueses. Eu non me considero un intelectual nin moito menos. Estou ben lonxe diso para a miña desgraza, mais si me decato que teño un nivel cultural máis alto do habitual e, dígoo claro, teño un espírito de reflexión e contemplación moito máis avanzado do que a media da xente do País. Tampouco son portugués. Son galego. Mais estes tres pasos estounos a vivir. O que nos conta Miguel Real é extrapolable á Galiza. Imos analizalo:

Lembro perfectamente como intentei unha aproximación ao sistema vixente. Por ignorancia, un aproxímase a el, con certas esperanzas vendidas pola modernidade de hoxe. O que un observa é un sistema enferruxado e roncante. Algo non funciona. Algo cheira. Fede. O segundo paso que nos conta é o desencanto. Ao comprobar que, a pesar dos días de hoxe, que deberiamos estar nun nivel avanzado socialmente e o pobo debería ser adulto, maduro e responsable do seu pensar; a sociedade apoia as estruturas políticas actuais sen chistar, véndoas como algo normal, cando para min, é obvio que non funcionan ben, que hai toda unha estrutura parasitaria apegañada aos cartos do cidadán (ou súbdito, estamos nunha monarquía...). O terceiro paso non o vivín afortunadamente. A reacción do intelectual que nos conta é ou emigrar ou se afastar das estruturas políticas montadas ou pelexar contra elas para as mudar. No momento en que me atopo eu non sei cal delas estou a coller. Vivo en Meiril. Algo de emigrar hai en min. Sen dúbida a situación laboral lamentable que se pode atopar na Galiza é debida a esas estruturas obsoletas, que malgastaron e, literalmente, guindaron os cartos en pulpadas. A iso xuntouse a frustración persoal que sentín ao ver que nada cambiaba, mesmo cos nacionalistas no goberno. É lóxico? Diranme que non houbo tempo aínda. Pode ser. Seguramente. Mais este é o meu tempo. Ese foi un dos motivos, aínda que non o principal polo que marchei. Fóronvos outras lerias. Logo está o de se afastar. É certo que, nunha primeira reacción ante a podremia institucional, a miña reacción foi afastarse. Afasteime porque me doía ver como as cousas eran inamovíbeis e os meus intentos por axilos (permítanme o lusismo) eran en van. E despois está o de loitar, pelexar. Agora mesmo é a miña reacción. A loita, aínda que de baixo nivel. A loita contra as inxustizas que observo co meu pobo, tanto por parte da clase política coma da empresarial. E loito con verbas, con maneiras, con discursos amables e lóxicos. Loito tamén con euros, aportando o que podo. Unha loita tamén individual, con ecos de esperanza agardada.

En conclusión. Todos temos pasado polo primeiro momento que nos comenta Miguel Real. Estamos todos no segundo. Algúns toman o seu vieiro particular dentro das tres posibilidades. Outros coma min, fan un remexido das tres saídas e varían bruscamente de unha para a outra sen cesar. O terceiro paso, para os que cheguedes, non o veredes con vida.

O sebastianismo

2008-12-14T23:51:00.004+01:00

‎O sebastianismo foi un movemento que se orixinou no século XVI en Portugal e que tivo moita expansión entre o pobo. É un curioso movemento que comezou dun xeito místico e foi virando cara unha procura dun patriotismo perdido máis comprensible.

Os feitos sitúanse no ano 1578. O rei de Portugal do momento era Sebastião I, sétimo rei da dinastía de Avis, neto de João III e tataraneto dos Reis Católicos de Castela e Aragón. De natureza feble e criado polos xesuítas dende neno, só soñaba con batallas románticas e con cruzadas cristiás. Chegou a acadar tal obsesión que o seu único propósito era conquistar o norte de África a pasar a coitelo todos os xudeus que non se convertisen. Viu a súa ocasión para o facer coa expulsión do trono do sultán marroquí Mohammed al-Mutawakil (Abu Abdallah Mohammed II Saadi). O tal Mohammed II pediulle entón axuda para o restaurar o seu reinado e vencer ao seu adversario Abu Marwan Abd al-Malik (أبو مروان عبد الملك الغازي), axudado polos otomanos na caída de Mohammed II. Sebastião I, logo de se asegurar a axuda do seu tío español Filipe II con aportacións económicas, foi á guerra, a pesar da contrariedade de moitos sectores que rexeitaban tal aventura, argüíndo a necesidade de frear o dominio otomano fronte ás costas portuguesas, pois perigaba o comercio co Brasil, Guiné e as illas atlánticas. A batalla coñécese co nome de Batalla de Al Qasr al Kabir (القصر الكبير), lugar onde aconteceu. Nela morreron os tres reis da disputa: Sebastião I, Mohammed II e Abd al-Malik, ademais de practicamente toda a nobreza portuguesa e o escritor español Francisco de Aldana. As consecuencias foron claras: Portugal e Marrocos ficaron sen reis. A fame, o cansazo e a calor africanas deitaron o exército portugués ao chan. Os nobres portugueses supervivintes foron feitos prisioneiros. Os xudeus, por outra beira, eran felices, pois a morte de Sebastião I aforráballes a morte. A situación éravos fodida. Portugal quedaba cun gran baleiro de poder, sumido no loito (foron cuns 15000 homes á guerra) e Sebastião non tiña descendencia. Ademais, o tesouro portugués foi moi minguado polos gastos da guerra e polos pagos para recuperar os nobres prisioneiros. Logo dunha tempada de pelexas entre herdeiros, fíxose co trono Filipe II de España en 1580.

Entón xurdiu o sebastianismo. O corpo de Sebastião I nunca apareceu na batalla. O máis posible (seguro) é que fora desfeito na batalla e pudrise axiña polas altas temperaturas africanas e devorado polas alimarias. Mais no pobo comezou a xurdir a lenda de que non morrera, e que axiña había de voltar reclamar o seu trono. Esta lenda foi ademais maior coas Trovas feitas por Bandarra, que aseguraba que había voltar e que fora visto nalgúns lugares. A lenda correu coma a pólvora de sur a norte de Portugal, chegando a ser unha auténtica crenza popular. Os intelectuais da época enfocárono coma unha necesidade de atopar ese patriotismo perdido, logo da perda da independencia portuguesa diante de España, entre eles o grandísimo Fernando Pessoa. Houbo quen reclamou o trono admitindo ser o rei Sebastião I, coma Gabriel de Espinosa, pero foron pasados a coitelo ao se demostrar a súa falsidade. O sempre grande Camões chegou a dicir en referencia á chegada de Filipe II ao trono portugués, que el amou tanto a súa patria que non só ía morrer nela, senón con ela.

Portugal restaurou a súa independencia en 1640 logo dunha boa xogada dos duques de Bragança.

Hoxe ninguén é sebastianista, aínda que hai moito nostálxico da desaparecida monarquía portuguesa e o defende. Podemos observar de todos xeitos como en toda unha sociedade se pode crear unha lenda baseada en feitos históricos e levada á paranoia. Unha paranoia polo descontrol absoluto dunha situación insostible, onde moitísimas familias non asumían a morte dos seus familiares mortos en combate e a decadencia de toda a sociedade, dende labregos a nobres e até o mesmo El-Rei. O concepto máis próximo é o mesianismo. Existe o mesianismo!

Unha aperta a todos!

Uns vão bem e outros mal

2008-12-14T18:17:00.006+01:00

Senhoras e meus senhores, façam roda por favor,
senhoras e meus senhores, façam roda por favor, cada um com o seu par,
aqui não há desamores se é tudo trabalhador, o baile vai começar,
senhoras e meus senhores, batam certos os seus pezinhos como bate este tambor
não queremos cá opressores, se estivermos bem juntinhos, vai-se embora o mandador,
vai-se embora o mandador.

Faz lá como tu quiseres, faz lá como tu quiseres, faz lá como tu quiseres,
folha seca cai ao chão, folha seca cai ao chão.
Eu não quero o que tu queres, eu não quero o que tu queres, eu não quero o que tu queres,
que eu sou doutra condição, que eu sou doutra condição.

De velhas casas vazias, palácios abandonados, os pobres fizeram lares,
mas agora todos os dias, os polícias bem armados desocupam os andares,
Para que servem essas casas se não ser para o senhorio viver da especulação?
Quem governa faz tábua rasa, mas lamenta com fastio a crise da habitação.
E assim se faz Portugal, uns vão bem e outros mal.

Tanta gente sem trabalho, não tem pão nem tem sardinha e nem tem onde morar,
do frio faz agasalho, que a gente está tão magrinha da fome que anda a rapar,
O governo dá solução: manda os pobres emigrar, e os emigrantes que regressaram,
mas com tanto desemprego, os ricos podem voltar porque nunca trabalharam.
E assim se faz Portugal, uns vão bem e outros mal.

E como pode outro alguém, tendo interesses tão diferentes, governar trabalhadores?
se aquele que vive bem, vivendo dos seus serventes tem diferentes valores.
Não nos venham com cantigas, não cantamos para esquecer, nós cantamos para lembrar,
que só muda esta vida quando tiver o poder o que vive a trabalhar.
Segura bem o teu par, que o baile vai terminar.

Coraçom ausente

2008-12-10T21:17:00.004+01:00

Dor que desfixo o meu corazón, só un burato fica no seu lugar. Un burato senlleiro, triste e falto de aloumiños. Dor de compañeiros que se perderon no camiño. Dor de amigos que atrás ficaron na escuridade dos anos. Dor de amores que nunca foron e quecen decotío. Lume bravo e vivo minguado pola cadea do tempo que esgana e afoga folgos e forzas. Empurrado á emigración pola falta de amor propio do seu pobo. Desprezado e ignorado por falar a súa lingua na súa terra. Escuridade no camiño. U-lo facho?

Unha ducia de persoas que gravaron petroglifos no meu peito. Debuxos dunha beleza incríbel e durabilidade milenaria na alma. A vosa ausencia afúndeme na máis abisal das fosas marítimas. Terrible presión no peito e na alma... espesura na mente. Saudade do que foi e do que ten que ser.

Morte ao Borbón

2008-12-09T23:53:00.003+01:00

Onte armouse unha liorta de grandes dimensións por mor dunha frase desafortunada do voceiro de Esquerra Republicana de Catalunya Joan Tardà. Nun acto das xuventudes de ERC (JERC) o Día da Constitución Española, rematou o seu discurso berrando "Viva a República! Morte ao Borbón!". É de imaxinar os ríos de comentarios e opinións dos medios de comunicación e políticos sobre a xa famosa fraseciña.

Que podo opinar eu do tema? Pois que a frase está desenfocada. Imos analizalo. Por una lado temos a Joan Tardà, membro dun partido independentista catalán e ademais republicano. Que agardaban? Que lla lambese a El-Rei? É republicano, carallo! E con respecto ao de "morte ao Borbón", simplemente é un xeito de dicir "abaixo a monarquía". Con isto quero dicir que esa frase non se dixo con afán de lle desexar a morte a El-Rei Juan Carlos I de Borbón y Borbón, algo que, sinceramente, non querería nunca o señor Tardà. Nin do rei nin de ninguén. Cando se di Borbón, dise monarquía. Non se ataca á persoa en si, senón ao concepto mesmo de monarquía, un concepto totalmente desfasado, anacrónico e, actualmente, absurdo, caro e inútil. Unha monarquía, por certo, imposta polo ditador Francisco Franco, pois foi abolida democraticamente en eleccións nos anos 1930. Nunca xamais se voltou facer un referéndum sobre se queremos ou non monarquía, se queremos ser súbditos ou cidadáns. É realmente necesaria unha persoa que ten uns gastos astronómicos na economía española e cuxa única función real é a de viaxar en representación do seu país polo mundo? Como fan as repúblicas doutros países entón? Non van representantes dos seus estados?

Agardo que esta polémica frase non lle produza moitos problemas a Tardà. Hai que entender o contexto e o significado real da frase. Non dramaticen algúns sectores... temos Borbón para longo... por desgraza.

Abaixo a dentadura!

Ourellas peludas

2008-12-04T00:41:00.004+01:00

Déixovos algúns discos que sempre adorei. A ver se vos gustan. Eu escóitoos decote e arreo! Podería pór centos deles (non esaxero, escoitei centos e centos de discos galegos), mais hoxe decidín colocarvos estes poucos. Hai moitísimos máis que escoitaría unha e outra vez sen me cansar endexamais, pero hoxe tocoulle a estes. Outro día serán outros. Todos teñen unha historia e un intre asociado na miña vida. Gozade deles!

Con premerdes enriba deles podedes baixalos. Un bico!

Antón Reixa - Escarnio
Alecrín - Itinerante
María Manoela - Idioma meu
Paco Campos e Chaira - Ó rompe-lo día
Os Papaqueixos - A lóxica aplastante do comité de propaganda
Doa - Perfiles
Benedicto - Pola unión
Saraibas - Xa non podemos calar
Os Diplomáticos de Monte Alto - Arroutada pangalaica
Luís Emilio Batallán - Ahí vén o maio
Taranis - Keltia

E como extra imprescindible dende Portugal...

Fausto - Madrugada dos trapeiros

Boa noite!

O pobo xavante

2008-12-03T00:47:00.003+01:00

Esta fin de semana caeu nas miñas mans un raro dicionario xavante-portugués e portugués-xavante, editado en 1987 e revisado e actualizado en 2004. Edítao a Sociedade Internacional de Lingüística e saíu de Cuiabá, capital do Mato Grosso.

A lingua xavante posúe 13 vogais e 13 consoantes. Tentando pronunciar as vogais a través da explicación do dicionario crin voltarme tolo (lembrei o õ estoniano e o que lle custou ao Tespis pronuncialo!). As consoantes son máis doadas, aínda que a maioría non son exactamente como as coñecemos e temos que mudar un chisco o xeito de abrir ou pechar os beizos. Téñenche gheada, coma o galego. O xavante ten catro tipos de verbas: os verbos, os substantivos, os modificadores e as palabras de función preposicional.

Os verbos semellan difíciles de aprender. Mudan segundo a situación en que son empregados. Se o suxeito é singular é dun xeito. Se é plural de dous membros, doutro. Se é plural de tres ou máis, doutro. Os verbos rexístranse na terceira persoa do singular, pois non existe o infinitivo. Ademais, moitos verbos non se entenden (non teñen sentido) no presente, tendo que se escribiren no dicionario como expresións verbais que indican unha acción rematada. Os substantivos divídense principalmente en posuíbles ou non posuíbles. Segundo quen o posúa, hai que empregar un ou outro prefixo. Se o posúe unha persoa (a cabeza de alguén, por exemplo), emprégase da-, mentres que se o posúe algo (unha asa dunha xerra, por exemplo), empregarase ĩ-. Os substantivos non posuíbles (a maioría nomes de persoa ou topónimos) non precisan prefixo ningún.

O pobo xavante foi masacrado e perseguido "até" a década dos 1930, fuxindo e recluíndose no leste do Mato Grosso e no noroeste de Goiás. Nun primeiro momento quíxose convertilos e pacificalos, mais sempre remataban por voltar á selva e se ocultaren. Actualmente hai arredor duns 7000 membros deste pobo. Como moitos pobos indíxenas brasileiros, as súas principais actividades eran a caza, a pesca e a recolleita de froitos. Hoxe en día viven asediados pola gandaría irrespectuosa e o cultivo da soia, que están a ocupar, como sabedes, enormes extensións de terreo na Amazônia que antes eran selva. O lado positivo é que se están a dar pasos para a protección da súa cultura por parte dos seus membros, comezando algúns deles mesmo a aprender a escribir a súa lingua para preservar a súa cultura no futuro de modernización (verba ultraxada, maltratada, violada e enxoita de vida) que lles agarda.

Unha das cousas que máis me sorprendeu deste pobo é o ritual de paso de nenez a ser adulto. Entre os 10 e os 18 anos, todo membro masculino da tribo ten que pasar cinco anos recluído nunha casa chamada Hö, onde só poder ter contacto cos seus padriños e só pode saír a cazar, pescar ou determinados rituais. Imaxinades cinco anos metido nunha casa xavante sen poder saír nin falar con ninguén? Tras pasar eses cinco anos, a tribo fai unha festa chamada dañono, onde lle furan a orella cun óso de onza parda, a partir do cal xa o consideran adulto e lle dan unha muller escollida previamente. Os casamentos só son permitidos entre membros de clans diferentes, que son tres: âwawẽ, po'reza'õno e topdató (este derradeiro case sempre vencellado aos âwawẽ). Que máis queredes, ho!? Cinco anos rañando no carallo e aínda por riba lévanvos a muller xa para o leito.

Un pobo interesante o xavante. Unha aperta a todos e todas!

Deséxovos a todos to ti :-)

Vagalumes na noite da escrita

2008-11-27T22:33:00.004+01:00

Estes días saíu do prelo un interesante volume primeiro sobre os escritos en galego antes do Rexurdimento. Leva por título Papés d'Emprenta Condenada, en honra ao texto publicado na Estafeta de Santiago por Manuel Freire Castrillón en 1813. Inclúe todos dos que se teñen constancia de 1797 até 1846. O primeiro texto, de 1797 e publicado no Diario de Madrid, é de Manuel Pardo de Andrade (baixo o alcume de León de Parma) e ten por título Mais garrida que a rosa no seu leyto. O libro vai percorrendo biografías dos diferentes autores e os textos que escribiron.

Para quen queira percurar luces nos Séculos Escuros, como é o meu caso, será de grande interese este traballo publicado polo Consello da Cultura Galega. Podedes baixalo en PDF premendo na face de Añón.

Desfroitai-o! (permítanme o hiperenxebrismo nostálxico) :-)

Até ao Mondego

2008-11-19T21:18:00.006+01:00

Das terras de Rosalia às terras de Miguel Torga,
percorre o ar a cantiga que todo o povo recorda,
das beiras de Trás-os-Montes, dos rios Mondego ao Minho,
o perfume da Galiza, de giesta e flor de pinho.

Mil anos do mesmo sangue num passado sem fronteiras,
o fumo das chaminés na memória das aldeias,
gaita de foles galega, adufeiras da Idanha,
cantamos em mirandês? língua que não nos é estranha.

Sou galego, ai, sou galego,
sou galego até ao Mondego,
moiro escuro te arrenego
da Galiza até ao Mondego.

Vindimamos o suor por tradição e castigo,
são irmãs no seu destino rias de Aveiro e de Vigo,
e há tanto calor humano ao redor duma fogueira
à lareira vinho tinto, requeijão e broa caseira.

E a guitarra de Coimbra, gaita de foles galega,
são os sons da nossa alma, aos quais o Norte se apega,
caminhos de Santiago, trilhos, veredas, clareiras,
cantamos ao desafio ao fim da tarde nas eiras.

Sou galego, ai, sou galego,
sou galego até ao Mondego,
moiro escuro te arrenego,
da Galiza até ao Mondego.

Deitado frente ao mar

2008-11-15T12:22:00.003+01:00

Língoa proletaria do meu pobo,

eu fáloa porque si, porque me gosta,
porque me peta e quero e dáme a gaña;
porque me sai de dentro, alá do fondo
dunha tristura aceda que me abrangue
ao ver tantos patufos desleigados,
pequenos mequetrefes sin raíces
que ao pór a garabata xa non saben
afirmarse no amor dos devanceiros,
falar a fala nai,
a fala dos avós que temos mortos,
e ser, co rostro erguido,
mariñeiros, labregos do lingoaxe,
remo i arado, proa e rella sempre.

Eu fáloa porque si, porque me gosta
e quero estar cos meus, coa xente miña,
perto dos homes bos que sofren longo
unha historia contada noutra língoa.

Non falo pra os soberbios,
non falo pra os ruís e poderosos,
non falo pra os finchados,
non falo pra os baleiros,
non falo pra os estúpidos,
que falo pra os que agoantan rexamente
mentiras e inxusticias decotío;
pra os que súan e choran
un pranto cotián de bolboretas,
de lume e vento sobre os ollos núos.

Eu non podo arredar as miñas verbas
de tódolos que sofren neste mundo.
E ti vives no mundo, terra miña,
berce da miña estirpe,
Galicia, doce mágoa das Españas,
deitada frente ao mar, ise camiño...

Idioma meu

2008-11-11T00:01:00.005+01:00

Idioma meu, humilde, nidio, popular,
labrego, suburbial e mariñeiro,
que fas avergoñar
ao burgués, ao señorito e ao tendeiro:
levas sangue do pobo
e raigañas escuras
que anuncian un día novo
sen mágoas nin tristuras.

Idioma proscrito,
asoballado,
soterrado,
refugado,
negado
como a pobreza e o delito,
fala do emigrante e do maldito:
soio resoas nos lares
das xentes populares.

Ti tes que rexurdir puro,
poderoso, enteiro
pra erguer noso futuro
de pobo absoluto e verdadeiro!

Ah! A música...

2008-11-06T21:07:00.003+01:00

Ai, meus compañeiros! Que seriamos nós sen a música? Unha caste de bestas incivilizadas e incultas, comedoiro e maseira da paupérrima variedade cromática da crúa gris realidade.

Hoxe un traballo imprescindible dun grupo imprescindible. Galego. Para os nostálxicos do Avante e o movemento de liberación nacional-estudantil universitario compostelán, un clásico. E con razón. Quen non asubiou ou cantou algunha das súas composicións? Nunca vos sentistes plenamente identificados? Nunca vos entrou ben dentro, de punteirolo dereito ao corazón rachando mareas vermellas de sangue?

Xenreira (un saúdo se algunha vez me les, Veriño!) xurdiu a mediados dos anos 1990 na Estrada (terra brava!). No seu único disco, Érguete!!, de 1997, remexen ska, rock e reggae acadando unha excelencia insólita na música galega. Autoclasificados como rock irmandiño, hai quen o mete no mesmo caldeiro có bravú, aínda que son algo posteriores. Temas históricos cheos de forza coma Onde a loita se chama As Encrobas, que lembra as mobilizacións populares dos anos 1970 contra a pretensión de destruír e contaminar a paisaxe galega. Mil nove 36, onde se lembran os feitos da Guerra Civil Española, acompañada pola xenial voz de Mini da Quenlla e Fuxan Os Ventos. Acción galega, arquicoñecido e pletórico poema de D. Ramón Cabanillas (Don Ramón de Cambados). Recluso 241, forte crítica ao trato dado cara os presos galegos. Érguete, Radio Skarnio, Alalás, Ozono, A reixa, Viva a nosa unión, O pobo é quen máis ordena e Mesmo berce, mesma loita. Todos os temas son imprescindibles.

En Érguete!! participaron coas súas voces o magnífico Mini, Uxía Pedreira e Chito de Chouteira.

Alén o seu disco Érguete!!, gravaron o tema Selección ska con Nacho do Compostela para o disco Selección xa!, onde reclamaban o dereito a unha selección galega de fútbol (hoxe acadada); e o tema Presente! para o disco primeiro de Unión Bravú, onde se dan a coñecer varios grupos deste movemento musical xenuinamente pangalaico. Sei ademais que gravaron unha primeira maqueta antes do disco oficial e ademais unha segunda maqueta posterior ao seu traballo inédita. Sabe alguén delas? É posible conseguir este tesouro? Darei todo o que estea na miña man e alma por poder ter ese inmenso pracer de a escoitar.

Xenreira desfarelouse o mesmo ano da súa vitoria: 1997. Cadaquén colleu cadanseu camiño e continuou o seu vieiro, mais deixaron en nós unha pegada imborrable gravada a lume no peito e nas ideas.

Amigos, ofrézovos un agasallo único. O seu disco. Se hai alguén que non os escoitase, por favor, saian das tebras e a escuridade. Vexan a luz do mencer. Picade sobre a portada do disco e poderedes ter esta obra mestra.

UNHA APERTA FORTE E GRAZAS POR TERDES EXISTIDO!

A toponimia aranesa

2008-11-01T21:30:00.006+01:00

Continuando co anhelo comezado nunha entrada anterior (adicada ao dominio lingüístico do mirandés) para que a xente empregue correctamente os topónimos dos lugares aos que fai referencia, hoxe vou pór a relación de topónimos das aldeas e vilas do Val d'Aran. Como sabedes, o Val d'Aran está situado nos Pireneos (Pirenèus en occitano), na actual provincia de Lleida, chantado no extremo norte, o que o fixo caracterizar por ter lingua propia diferente da catalá: o occitano ou aranés. Como lingua propia que ten de seu, os seus topónimos deben ser escritos en occitano.

En primeiro lugar, debo comentar a situación administrativa aranesa. No Val d'Aran existen os concellos (municipios) como en todo o territorio español, mais esa non é a súa administración tradicional. Tradicionalmente o territorio aranés dividiuse en terçons. Os terçons foron unha doazón de Jaume II de Aragón, alcumado o Xusto, na chamada Querimonia, feita en 1313, pola que o Val d'Aran pasou a posuír un Consello Xeral gobernante propio e autónomo. Nin tan sequera os Decretos de Nova Planta de Filipe V, feitos para eliminar os foros catalano-aragoneses e impor o castelán como única lingua de uso para crear un modelo centralista ao xeito francés, conseguiron eliminar os terçons e os dereitos araneses. Foi en 1833, na fatal división provincial de Javier de Burgos, cando se eliminaron os terçons e se conformaron os actuais municipios araneses incrustados na nova provincia de Lleida. En 1990, recuperáronse os terçons como unidade administrativa no Val d'Aran, superpoñéndose á estrutura municipal.

Nun primeiro intre, había tres terçons (de aí o nome): Bossòst, Vielha e Garòs. No século XVI dividíronse e formaron seis terçons: Quate Lòcs, Irissa, Marcatosa, Castièro, Pujòlo e Arties e Garòs.

Alén os terçons están os municipios, que son nove: Arres, Bausen, Es Bòrdes, Bossòst, Canejan, Les, Naut Aran, Vielha e Mijaran e Vilamòs. O terçon de Quate Lòcs inclúe os municipios de Bausen, Les, Canejan e Bossòst. O de Irissa inclúe Arres, Vilamòs e Es Bòrdes. O municipio de Vielha e Mijaran está dividido entre o terçon de Marcatosa e o de Castièro; e o de Naut Aran está dividido entre os de Pujòlo e Arties e Garòs.

Imos coas entidades e a súa escrita correcta logo:

Terçon de Quate Lòcs:
-Bausen
-Pontaut
-Les
-Banhs de Les
-Serís
-Bossòst
-Bòrdes de Sapòda
-Canejan
-Bordius
-Era Cassenhau
-Eth Pònt de Rei
-Eth Pradet
-Porcingles
-Pujòla-Amellet
-Sant Joan de Toran

Terçon de Irissa:
-Arres
-Arres de Jos
-Arres de Sus
-Vilamòs
-Era Bordeta
-Es Bòrdes
-Arró
-Begós
-Benós

Terçon de Marcatosa:
-Aubèrt
-Vilac
-Arròs
-Eth Pont d'Arròs
-Betlan
-Mont
-Montcorbau
-Vila

Terçon de Castièra:
-Vielha
-Gausac
-Casau
-Betren
-Casarilh
-Escunhau
-Mijaran
-Sant Pèr
-Era Tuca

Terçon de Pujòlo:
-Bagergue
-Salardú
-Unha
-Tredòs
-Gessa
-Baqueira
-Pojo
-Montgarri

Terçon de Arties e Garòs:
-Arties
-Garòs

Un bico forte a todos e todas!

Consellos para afrontar a crise

2008-10-25T16:26:00.005+02:00

Desta quenda vouvos dar uns consellos para encarar a crise... para quen a teña, claro, pois todos sabemos quen non a teñen: os que a crearon. Aínda que mellor dito, non vou ser eu quen volos dea, senón Влади́мир Ильи́ч Ле́нин, é dicir, o incombustible Lenin.

Como organizar a competencia

"Convocamos unha guerra a morte contra os ricos, os ociosos e os parasitos. Cada aldea e cidade debe decidir por si mesma os métodos para limpar a terra rusa de todas as alimarias, moscas, chinchas ricas e demais. Nun lugar meterán no cárcere unha ducia de homes ricos, unha ducia de argalleiros, media ducia de obreiros que faltaron ao seu posto de traballo... Noutro lugar poranos a limpar latrinas. Nun terceiro poranlles etiquetas amarelas coma ás prostitutas, logo de os facer cumprir a cadea, para que todo o mundo saiba que son prexudiciais e para que o pobo os vixíe. Nun cuarto lugar, un de cada dez lacazáns será fusilado. Canta máis variedade, mellor... porque só a práctica permite atopar o mellor método de loita."

Grazas a J.L. Mato Ahčan pola achega da cita.

A o pór en práctica, compañeiros!

A supresión provincial en Galiza

2008-10-20T20:54:00.007+02:00

Eu cando falo de onde son sempre evito dicir que son da provincia da Coruña. Non é que renegue da fermosísima cidade de Breogán, nin que lle teña xenreira polo meu escuro pasado nesa cidade. É simplemente porque eu non creo no sistema provincial. Vaia... que non me veñan co conto de que Galiza ten catro provincias: A Coruña, Lugo, Ourense e Pontevedra porque para min iso é unha trapallada. E vou tentar explicar por que penso iso.

O sistema provincial actual aplicado no Estado Español é unha copia literal do francés da moda da época e foi aplicado con toda a súa eficacia en 1833 por Javier de Burgos, secretario de Estado de Fomento na época da rexencia de María Cristina de Borbón. Nese ano, este home decidiu partir en varias anacos de terreo o territorio español, denominando a estes anacos provincias. O resultado das provincias é obviamente pésima. Estaría facendo peras con Horacio en vez de ollar un pouco as características de cada zona. Para comezar, non se tivo en conta as circunstancias culturais ou lingüísticas, creando auténticos esperpentos territoriais sen xeito ningún. Por suposto, os movementos económicos de determinadas zonas foron tronzados polo sistema de provincias (por exemplo, o clarísimo enfoque comercial do Bierzo cara Galiza, practicamente nulo cara Castela). É obvio nunha primeira ollada que algo non casa. Que carallo fan o condado de Trebiño en Burgos ou Ademuz en València? É sinxelo ver diversos territorios escangallados en pequenas illas adscritas a provincias coas que non hai contacto.

Alguén podería dicir "Non había coñecemento abondo sobre o territorio para o poder fragmentar con obxectividade". Dacordo, poida que non, aínda que, sinceramente, eu creo que si o había. Mais todos sabemos que as particións foron feitas co agrado e co prace dos grandes señores territoriais: condes, duques e demais parasitos. Que había intereses polo medio é obvio. O que xa non resulta lóxico é que tras a morte de Franco non se aproveitasen eses momentos de caos político e social para refundar todo e unir territorios coa mesma cultura, lingua e economía. Funcionou un modelo simplista e continuísta que segue a provocar grandes fracturas económicas e sociais en diversas bisbarras. Falar hoxe disto é buscar problemas, díxome algún político galego. Pois os problemas hai que os resolver!

Falando do territorio galego, a evidencia da inutilidade provincial acada o seu máximo valor debido á súa especial distribución xeográfica e poboacional con respecto ao resto do Estado. En Galiza hai unhas 33 000 aldeas diferentes, organizadas en parroquias. Tal minifundismo poboacional non é comparable ao resto do Estado, con moitísimas menos unidades de poboación. Establecer unha división provincial rompe co modelo natural galego, que é o das comarcas ou bisbarras. Cada bisbarra contén unha serie de parroquias que tradicionalmente manteñen características xeográficas, económicas e históricas comúns. Un exemplo: Beariz. Beariz atópase na provincia de Ourense e dentro da comarca do Carballiño. Quen coñeza ben este concello decatarase de que non ten que ver nada cos concellos veciños da comarca. É un concello clarisimamente doutra comarca natural chamada Terra de Montes. Cal foi a razón de que non se incluíse na súa comarca natural? Moi simple: Beariz está na provincia de Ourense e Terra de Montes atópase na de Pontevedra. Como iso é así, dixeron: imposible metelos no mesmo saco. Canto gañarían estes veciños se estivesen na súa bisbarra e non noutra allea! Outras desfeitas moi famosas son as chafulladas realizadas na raia con Asturias, León e Zamora. A comarca das Portelas, de fala e cultura galegas metérona na da Seabra zamorana. Un que conduza de Ourense cara Zamora decátase que o gran cambio da paisaxe e da xeografía é no porto de Padornelo (Lubián). De Padornelo á esquerda, verde e de montaña. De Padornelo á dereita, amarelo e chaira. Non sería lóxico pór a raia en Padornelo, onde ademais está a fronteira lingüística do galego (mira ti que casualidade, meu!)? Pois non! Puxérona na Canda (A Mezquita), onde o cambio é nulo. Mirando ao Bierzo (hoxe León) o caso é sangrante. Aldeas e concellos enteiros de cultura e linguas galegas, paisaxe galega, costumes galegos, xeografía e clima galegos rachados polo medio en favor de León. Dous casos: A Ponte de Domingos Flórez e A Veiga do Valcarce. Até 1833 sempre estiveron en Galiza, mais agora non. En Asturias, máis do mesmo. Mesmo hai aldeas que están partidas polo medio, sendo a metade galegas e a outra asturianas (xantar en Galiza e cagar en Asturias).

Eu aposto polas bisbarras galegas, que serían máis efectivas e lóxicas. Hai que rachar coas provincias! Que ten que ver un de Noia cun de Frades? Que ten que ver un do Saviñao cun de Negueira de Muñiz? Que ten que ver un da Mezquita cun de Entrimo? Que somos galegos, mais descoñecidos entre nós pola distancia e a diferenza xeográfica. Non sería máis lóxico unha comarca da Fonsagrada ou da Limia Alta ou de Monforte? Veciños, coñecidos e eficaces na administración. As provincias discriminan, pois determinados concellos absorberían todos os cartos de inversión mentres os máis pequenos serían deixados de lado. Nas bisbarras a cousa está máis repartida. Outra cuestión é que comarcas e que territorios entran en cada unha delas. Porque amigos, hai unhas comarcas feitas oficiais, pero dan noxo. Remítovos ao caso comentado de Beariz. Como el, hai ducias. Hai que revisalas, modificalas e, se fai falla, meter concellos doutras provincias. Este é o auténtico traballo duro: a creación das comarcas reais. Vai haber problemas mesmo a nivel de concellos (concellos con parroquias que sexan de diferentes comarcas). O ideal sería partir do nivel parroquial, pero sexamos realistas, é pouco probable que se esmigallen os concellos. Porque os concellos tamén son artificiais. En Galiza a única unidade administrativa real é a parroquia, inmutables moitas dende tempos dos protoceltas e case todas dende o tempo dos suevos (que basearon a súa división en feitos e características anteriores). Un exemplo é o meu concello: Brión. Brión ten nove parroquias e en realidade pertence a tres comarcas, aínda que oficialmente é da de Compostela. Viceso, Luaña e Ons son da comarca de Negreira (de feito estivo anos metida nesta comarca); Cornanda baila entre Negreira e Noia; e as outras (Bastavales, Brión, Boullón, etc.) son de Compostela. A causa é a xeografía. A serra de Rañalonga (Rañalonca) parte o concello en dous: unha parte alta montañosa e outra baixa que é un val. A alta tira cara Negreira e a baixa cara Compostela. O ideal sería dividir o concello e que cadansúas parroquias se integrasen na súa bisbarra natural. Mais iso sería complexo in extremis. Hai ducias de parroquias que dubidarían en que comarca entraren.

Así que o dito. Hai traballo, meus señores. Primeiro, esfarelar as provincias: son un atraso en Galiza. Segundo, estudar ben os concellos e crear bisbarras eficaces e reais. En terceiro lugar habería que rebentar os concellos e redefinilos con criterios obxectivos, pero iso suporía un caos enorme. Non cómpre facelo xa. A xente afíxose moito a esa administración local e está contenta co resultado. Pois logo veña!

Un bico a todos e todas!

Noia?

2008-10-18T17:46:00.003+02:00

Ollade a portada deste disco saído da discográfica Limoeiro en 1979. Non vos lembra tremendamente a Noia? Eu aposto que si. Premede no debuxo para o ver máis grande.

Un apreixo!

O Piloto: o derradeiro maquis asasinado

2008-10-15T21:04:00.007+02:00

Imos falar do Piloto. O Piloto é, xunto co Foucellas e co Mario de Langullo, o máis famoso maquis galego. O seu nome auténtico era Xosé Castro Veiga, e nace en Boelle (Arxemil - O Corgo) en 1915. En 1931 entra na Aviación (de aí o seu alcume) e loita pola República até que en 1939 é apresado e condenado a trinta anos de cárcere. Sae da cadea en 1943 grazas a un indulto, mais el continúa na política vencellado (oficialmente) ao PCE. De 1946 a 1947 encabezou o Destacamento D da III Agrupación Guerrilleira de Galiza (a de Lugo), onde tiña varios compañeiros fuxidos no monte canda el. O ano onde as súas accións foron máis cruentas foi 1948, onde a actividade represiva se intensificou e a dos fuxidos tamén en concepto de vinganza. De todos xeitos, os seus movementos eran moi irregulares. O Piloto recoñecía a necesidade dunha unidade e dunha boa conexión entre os diferentes membros, mais só para actuar de xeito ocasional, mantendo cadaquén os seus refuxios e as súas casa de apoio. De feito, o Piloto ía case sempre á súa bóla, como medida de seguridade (algo que lembra ao Foucellas, que tamén desconfiaba dos grupos por ser máis arriscado e sinxelo de seren captados, preferindo sempre moverse só). Entre 1945 e 1948, os membros do Exército Guerrilleiro confiaban na vitoria contra o franquismo pensando na dos aliados da II Guerra Mundial, e foi nesta época cando houbo maior acción nos grupos dos guerrilleiros, mais xa nese 1948 se decataran que nada ía mudar e o réxime franquista comezou a operación de exterminio total dos maquis que restaban polo monte. Foi xusto en 1948 cando o Partido Comunista de Galicia quixo ordenar e militarizar os homes que andaban no monte da man de Xosé Gómez Gayoso e Antonio Seoane. E foi tamén ese mesmo ano cando foron capturados e asasinados os seus líderes. Quen non estivese dacordo coa nova política, estaría condenado a morte. Neste labirinto viuse atrapado o Foucellas, perseguido polos fascistas e tamén polos seus propios aliados. O Piloto tamén foi condenado a morte, mais non se dispuxo executar a sentenza. En 1949 foi desartellado o Destacamento Santiago Carrillo da II Agrupación Guerrilleira de Galiza (a de Ourense) na espectacular batalla de Chavaga (Monforte de Lemos), producíndose a morte de todos os seus membros agás dous: Saúl Mayo e o asturiano Segura. Foi daquela cando chegou o sucesor, apurado polos feitos, de Gayoso e Seoane: o Coronel Benito. O Coronel Benito, mugardés instruído na URSS, púxose en contacto co Piloto para reorganizar os homes que aínda vivían e uniformalos (algo que rexeitaba o Piloto rotundamente). Formouse deste xeito o grupo formado polo Piloto, Coronel Benito, Elías López Armesto e Santiago Paxaro. O grupo non durou demasiado. Un tal Comandante Félix, experto cazador de maquis, fíxose pasar por un comunista fuxido e infiltrouse no grupo. Logo duns meses de recadación de información e ligazóns dos fuxidos, matounos a todos en Remesar (Bóveda). Todos... agás o Piloto, que desconfiaba del grazas ás sospeitas que tiña instintivamente o seu grande amor Mirelle, e que fixeron que non estivese presente o día da matanza. A vinganza do Piloto foi colocar unha bomba na vía férrea entre as estacións de Sarria e Oural, aínda que sen éxito. Isto fixo que o Piloto estivese agora realmente só... aínda que sempre co seu amor Mirelle, que ía ao monte con el. Só ficaba canda el Xosé Arias Fernández Pepiño.

En 1949 chegou á Galiza Xosé Sevil, responsable do Comité Rexional do Partido Comunista. Con el tamén chegou Melchor Díaz Pepito. Chegados de Francia, localizaron o Piloto e comentáronlle a necesidade de suspender os golpes con fins económicos e os asasinatos ou axustizamentos. Para iso traían cartos. Querían enfocar o traballo "de partido" nas zonas urbanas, especialmente en Ferrol (Astano e Bazán). Na teoría, o Piloto aceptou as novas directrices (a pesar de deixar de lado, en principio, a súa zona de acción), mais na práctica continuou coa loita armada ata 1951. Foi en 1951 cando a directiva comunista decidiu fuxir a Francia ante a imposibilidade de continuar coa loita contra Franco logo da cadea de caídas na Coruña. Só restaban unha ducia de homes loitando e fuxindo no monte dos preto de cincocentos que había nos seus inicios por toda Galiza. Nese ano, o Piloto deu un gran golpe parando no camiño a Xosé Cabo Castro e facéndolle traer de Monforte 100 000 pesetas. Con ese diñeiro, desapareceu do mapa de accións. Pasou á vida en clandestinidade coa súa dona Mirelle, en refuxios seguros con xente de confianza. Só continuaba a súa actividade intelectual e política, mais a niveis moi persoais e locais.

En 1965, retirado xa da loita armada en teoría, chegou a súa morte. Un ex-garda civil natural da Bugalla (Rebordaos - O Saviñao) viuno e recoñeceuno. Foino seguindo até saber onde moraba e foi avisar á Garda Civil de Chantada. O Piloto está no Salto de Belesar e é asasinado vilmente polos membros da Garda Civil (u-la xustiza? viven estes gardas civís? que fan ceibos? por que non se fai un xuízo por asasinato se é así?) no rego do Facheiro, que separa Pesqueiras de San Fiz de Asma. Con el levaba un carné onde puña que era xeneral xefe do E.M. asinado polo propio Líster (verdadeiro ou falso?). Seguía politicamente en activo? Non o sabemos.

Morre así o derradeiro maquis asasinado. Un home que foi empurrado á fuxida, ao monte, á supervivencia e á subsistencia. E que o obrigou a roubar. Certo é tamén que acometeu crimes terribles, aínda estando nun contexto ideolóxico complexo. Os máis coñecidos foi o da vinganza do seu amigo Emilio Golás (grande traballador e dirixente político lugués), o do asasinato do crego de Martín e o dun rapaz de Ribela (A Broza - O Saviñao). Emilio Golás ía á súa casa de Barán (Paradela) ocasionalmente, e foi dunha destas veces cando un veciño seu o foi denunciar á Garda Civil. A Garda Civil ferírono e levárono a Lugo para o matar. A vinganza do Piloto foi queimar a casa do confesor... con el dentro e a súa muller. Con respecto á do cura de Martín, tronzoulle os brazos a paus e logo amarrouno a unha árbore e prendeulle lume, aínda que semella que el foi alí cando xa a cousa tiña comezado, pois foron os da guerrilla de León (Guillermo Morán e Rocesvinto) quen a emprenderon. A máis inxustificada de todas, dentro da gravidade, foi a dun rapaz de Ribela, o cal asasinou por non querer apañar herba seca para lle prender lume a unha casa dun traidor fascista do Saviñao.

Como podemos ver, un home con dúas caras. Por unha beira, o amor profundo cara Mirelle, o sentimento de compañeirismo cos amigos e aliados e o compromiso de loita contra o fascismo e o franquismo. E por outra beira, o terrible que era cos seus inimigos e o violento que podía chegar a ser en determinadas ocasións. Nunca quixo marchar de Galiza. É de todos xeitos, unha vítima dunha persecución sen pausa e cun único fin para el: a morte. Sabedoiro disto, actuou en consecuencia. Unha persecución que levou a moitos homes á miseria máis absoluta que un poida imaxinar. Como se poden xulgar polos seus feitos baixo esas circunstancias?

E esta évos a historia do Piloto do Corgo. Unha aperta e un bico a todos!

Longa noite de pedra

2008-10-12T23:04:00.003+02:00

O primeiro que puiden observar cando cheguei a Meiril (así é como din Madrid no galego do Val do Ellas) é a forte influencia galega que hai. Con ser un pouco observador é sinxelo ollar negocios con nomes en galego a eito por onde vaias ou referencias á nosa terra. Restaurantes, bares, ferraxarías, tendas de roupa, centros de emigrados, etc.

Lembro o segundo día de chegar acó que tiven que ir no metro para chegar á outra punta da cidade (grande aventura subterránea, rapaces!). Vaia sorpresa levei, meus queridos amigos! Xusto en fronte miña había escrito un poema de don Celso Emilio Ferreiro. Seica no metro poñen anacos de textos de diferentes obras para animar á xente a ler. A campaña chámase "Libros a la calle". Todos os textos que observei ao longo dos días están en castelán... todos agás o Longa noite de pedra do noso irmán (aínda que acompañado dunha tradución ao castelán).

Déixovos a imaxe. Unha aperta forte!

Toponimia mirandesa

2008-10-08T20:57:00.002+02:00

Hoxe vou pór a relación de topónimos mirandeses que hai en Portugal, por se algún de vós precisárades empregalos na súa forma correcta. Como ben sabedes, o mirandés é unha variedade dialectal do corpus ástur-leonés, antano falado en Asturias, Cantabria, León, Zamora, Salamanca e as portuguesas Miranda de l Douro e parte de Vimioso (Bumioso en mirandés). Hoxe por hoxe, só se fala en Asturias (agás a zona do Eo-Navia, de fala galega) e en La Liébana de Cantabria, habendo pequenos restos no léxico nas antigas zonas falantes de León e Zamora. O mirandés fálase en dous concellos ou cámaras municipais: Miranda de l Douro e Vimioso. En Miranda de l Douro fálase na súa totalidade, mentres que en Vimioso só se fala en dúas freguesías. Eis as aldeas. En primeiro lugar coloco, como corresponde, o topónimo autóctono orixinal e en segundo o topónimo inventado portugués. As aldeas de Miranda de l Douro sonvos:

-Aldinuoba. *Aldeia Nova
-Anfainç / Infainç. *Ifanes
-Augas Bibas. *Águas Vivas
-Atanor. *Atenor
-Bal d'Aila. *Vale de Águia
-Bal de Mira. *Vale de Mira
-Bila Chana de Barciosa. *Vila Chã de Braciosa
-Cérceno. *Cércio
-Cicuiro. *Cicouro
-Custantin. *Constantim
-Dues Eigreijas. *Duas Igrejas
-Freixenosa
-Fuonte Aldé. *Fonte Aldeia
-Fuonte Lhadron. *Fonte Ladrão
-Granja de la Silba. *Granja de Silva
-Malhadas
-Miranda de l Douro. *Miranda do Douro
-Palaçuolo. *Palaçoulo
-Palancar
-Paradela
-Picuote. *Picote
-Prado Gaton. *Prado Gatão
-Pruoba. *Póvoa
-Quinta de Cordeiro
-San Martino. *São Martinho de Angueira
-Sendin. *Sendim
-Silba. *Silva
-Speciosa. *Espiciosa
-Teixeira
-Zenízio. *Genísio

As aldeas de lingua mirandesa de Vimioso son dúas:

-Angueira
-Bilasseco. *Vilar Seco

Xa para poñer fin a esta entrada, comentar que en Caçareilhos (*Caçarelhos en portugués), no concello de Vimioso pretiño de Bilasseco, falouse en mirandés até hai ben pouquiño. Dicir tamén que hai catro aldeas xa no concello de Bragança que aínda manteñen unha cantidade importante de palabras no léxico de verbas mirandesas. Atópanse na raia con Zamora e son: Deilão, Petisqueira, Guadramil e Rio de Onor. Descoñezo como serían os topónimos orixinarios destas catro aldeas, aínda que investigando atopei estas posibilidades: Deilon, Petisqueira, Gudramil e Rionor. A aldea máis coñecida para nós é Rio de Onor, famosa por ter continuación na Seabra (chamada vil e cruelmente Rihonor de Castilla) e estar separada unha parte da aldea da outra por unha estúpida cadea de ferro que marca a fronteira internacional. Xa sabedes... xantar en Portugal e cagar en España...

U-lo castelán?

2008-10-01T15:07:00.011+02:00

A todos nos fixeron nalgún intre da nosa vida a famosa pregunta "Cantas linguas se falan en España?". E todo o mundo respondiamos coma paxariños que catro: galego, castelán, éuscaro e catalán. Hoxe sabemos logo de non moito investigar que iso é falso. Hai dez linguas autóctonas no territorio do Estado Español. Dez, si. Non catro nin seis nin oito. Dez. A cara que pon a xente cando escoita isto é para a gravar en vídeo. Por poñer un exemplo, unha persoa que vexo practicamente a diario, ficou tan pampo que non me soubo dicir nada até ter pasados dez (si, dez dez) segundos. A resposta xa a sabemos todos tamén: ¡Eres un nacionalista! ¿Cómo va a haber diez? Sí hombre, hay veinte, ¡no te jode! Esto es España y se habla español y ya está. Las otras son dialectos, son un castellano antiguo que se ha quedado ahí sin evolucionar.

-O castelán. Efectivamente, existe, a pesar da insistencia de certos medios de comunicación en que non existe en Galiza, Catalunya ou Euskadi por mor da represión das linguas autóctonas (manda carallo!). En todo o territorio... teoricamente, claro, porque, sen ir máis lonxe, na miña aldea non se rexistra ningún caso de castelán-falante, aínda que a nivel estatístico para a fachada internacional nós sómolo. En Europa non se fala en ningún sitio máis. Fálase tamén na maioría dos países de Sudamérica e Centroamérica. Tamén se fala no sur dos Estados Unidos, en Guinea Ecuatorial e nas Filipinas (seica). Nestes países tamén se contan todos os seus habitantes coma castelán-falantes, cando hai ducias de linguas máis.

-O galego. O galego é falado en Galiza. Tamén se fala no Eo-Navia (a zona máis occidental de Asturias), no Bierzo e parte da Cabreira (León), nas Portelas e Calabor (Zamora) e no Val do Ellas (norte de Cáceres). Fóra do Estado Español non se fala. Iso se supoñemos que o galego é unha lingua de seu e non é un dialecto máis do corpus galego-portugués. Este debate déixoo para outra entrada no caderno.

-O asturiano. Esta lingua é falada en Asturias (agás na zona do Eo-Navia) e en La Liébana (Cantabria). Até hai relativamente pouco tamén se falaba nas comarcas situadas máis ao norte de León (A Cabreira, Babia, Ḷḷaciana, O Bierzo oriental ou Oseya) e na Seabra zamorana, mais hoxe a lingua desapareceu nesas zonas e só existen pequenos restos no léxico. Ten relación co asturiano o castúo, o dialecto falado en Estremadura, hoxe practicamente desaparecido. Alén as fronteiras españolas, é falado nos concellos de Miranda de l Douro e de Vimioso, situados no distrito de Bragança (Portugal).

-O portugués. Como? Que se fala portugués en España? Pois si. E non son os que van vender mantas a Badajoz: son habitantes con D.N.I. español e administrativamente españois, mais de fala portuguesa. É falado na Bouça e na Alamedilha en Salamanca; en Valência de Alcântara en Cáceres e en Olivença en Badajoz. Por que non se fai oficial esta lingua? Teñen medo que Portugal reclame os seus dereitos incumpridos por parte de España sobre Olivença? Onde máis se fala? Portugal, Brasil, Cabo Verde, São Tomé e Príncipe, Angola, Moçambique, Timor Leste, Guiné-Bissau e tamén pequenas illas de falantes autóctonos en Sri Lanka, Macau e Goa.

-O catalán. Lingua falada na parte leste do Estado Español. Fálase en todo o territorio de Catalunya agás o Val d'Aran, na franxa leste de Aragón, en toda València agás a zona máis occidental e a parte extrema sur de Alacant, en El Carxe (Murcia) e nas illas Balears. Alén o Estado Español, é lingua autóctona en Andorra, no Rosselló (Francia) e en L'Alguer (Sardeña). Logo do castelán, é a lingua con maior número de falantes do Estado.

-O aragonés. Outra máis para a colección. Poderala escoitar en Huesca (Uesca en aragonés). Moi ameazada, fálase principalmente no norte da provincia, aínda que tamén se estende ás comarcas do sur da provincia xa de xeito castelanizado.

-O occitano. No Val d'Aran, no extremo norte de Lleida (Lhèida en occitano), atópase a representación desta gran lingua no Estado Español. É coñecida alí familiarmente como aranés. Está recoñecida oficialmente en Catalunya, non sendo dese xeito admitida a nivel estatal. O seu uso esténdese por todo o sur de Francia (agás nas zonas de fala éuscara e catalá), polos Vales Occitanos italianos, Mónaco e en La Gàrdia (Calabria).

-O éuscaro. Lingua oficial recoñecida falada en toda Gipuzkoa, máis da metade oriental de Bizkaia e o norte de Araba. Tamén é a lingua autóctona da metade norte de Nafarroa. Fóra do territorio do Estado Español é empregada en Iparralde ou País Vasco Francés (Francia).

-O árabe. Unha das linguas con maior extensión do mundo tamén é autóctona de Ceuta, pertencente ao Estado Español. Deberían pensar os políticos que se non se acepta a oficialidade desta lingua, pódense ir despedindo deste enclave africano.

-O bérber. O bérber évos a lingua propia de Melilla. O dialecto que se emprega nesa cidade é o tarifit. O mesmo que dixen para o árabe dígoo para o bérber.

Daquela que? Se hai dez linguas por que só catro son oficiais? Hai varias razóns dende o meu punto de vista. A primeira e principal: non interesa a recuperación ou oficialización destas linguas porque pode dar dores de cabeza á política española, tan obsesionada na unidade de España e o centralismo no espírito do castelán. Sexamos sinceros, queren que o castelán sexa a lingua de todo o Estado para poder así manter esa estúpida unidade que nunca existiu e dese xeito poder meter man a eito por todos lados. Divide e vencerás. España: cega, xorda, muda. Outras cuestións son a económica ou a relixiosa. Economicamente non interesa porque recoñecer unha lingua de xeito oficial conleva unha serie de gastos que hoxe por hoxe non están dispostos a desenvolver (apenas o fan coas linguas oficiais). A relixión vai vencellada desta vez á política, pois a oficialización do árabe levaría a unha posible concienciación de Ceuta e á súa apertura (oficial) ao Islam e a Marrocos.

Quero opinións, xente. Veña, lerchade!

Questões!

2008-09-30T21:12:00.010+02:00

O primeiro, desculpas aos lectores (en especial os sectores máis radicais e esixentes) pola demora. Digamos que o meu computador morreu e tiven que o resucitar, e iso levou o seu tempo. Por fortuna o milagre virou realidade a resurrección e velaquí me tedes de novo ao teclado. Teño mil ideas na cachola que irei debullando nos próximos días. Hoxe vou responder a unhas cuestións espetadas (literalmente) polo sempre xigante FraVernero para cumprir a miña obriga de cabaleiro autoproclamado. Procurarei ser conciso, cousa difícil en min. Velaí as van!

I) Que canción che gustaría escoitar?
Home... como gustar gustaríanme unha chea delas. Se te refires a cancións que xa coñezo, pois dígoche algunhas que sempre estou disposto a escoitar por pór mostras. Keltia, Espellismo ou Os druídas de Taranis; Onde a loita se chama As Encrobas ou Mil nove 36 de Xenreira; e Esmorga nas Crechas, Algo vai mal ou Rogha liadroma de Alecrín. Se ao que te refires son a cancións que nunca escoitei pero que me gustaría poder escoitar, pois calquera do disco Galicia canta, publicado en Venezuela fóra da censura franquista, onde participan varios cantautores galegos da Nova Canción Galega.

II) A que libro lle botarías un ollo?
Botaríallelo e, de feito, vóullelo botar a Binomio de Newton de Cándido Pazó (Baía Edicións) e a As douradas sílabas de X. M. López Ardeiro de Suso Sambade (Editorial Toxosoutos).

III) Con quen che gustaría falar?
Agora mesmo con quen máis me apetece falar é co Manuel L. Rodrigues e co FraVernero a carón dunha lareira mentres guindamos uns chourizos envoltos en papel de aluminio nas brasas... doce recendo a fume de loureiro e chourizo asado!

IV) Que che gustaría comer?
Buh! Vaia pregunta! Co larpeiro que son... Botelo con cachelos e repolo cocido, polbo á moda da feira (imprescindible a boa compaña, por favor), a ensalada rusa e o arroz con polo que fai a miña nai os días de festa (eu non sei que carallo lle fai que me sabe a gloria!) ou os tallaríns Thai polo que fan no restaurante tailandés Bangkok da rúa Bordadores de Madrid.

V) Que farías e que che quedaría por facer?
Tería que buscar algún xeito de fuxir das miserias e vaidades que produce o mundanal diñeiro: a dependencia del. Iso implicaría directamente nun substancial aumento de tempo libre que posibilitaría facer cousas. O que faría? Tantas cousas faría... Recoller a microtoponimia de Viceso; aprender gaélico irlandés; viaxar e peneirar ben Os Ancares, O Courel, O Xistral, O Eixo e O Xurés/Gerês; aprender a tocar a gaita; ler os libros da parte alta do andel da miña casa; botar faladoiros infindos cos compañeiros e amigos; prender lume a unha bandeira española no Día das Forzas Armadas diante do exército e saír vivo do conto; buscar a Biblia Galega perdida en Armenia; rebentar e decapitar o capitalismo; etc. Boeno... o típico, non?

Aproveito para facer mención á xustísima reclamación que está a facer o Col·lectiu Republicà del Baix Llobregat para pedir o desagravio de Lluís Companys por parte de Francia e Alemaña. Como sabedes, Companys foi detido pola Gestapo en Francia no ano 1940 e posto en España diante dos lobos fascistas. Alemaña pediu desculpas. Francia négase a o facer. Foi só culpa de Alemaña? Eu vexo clara a contribución francesa para o capturar... ía ser molesta unha República Catalá para Francia, sobre todo cando parte do seu territorio é de lingua, historia e culturas catalás. Mais que se pode agardar do Estado Francés? Comprensión? Érache boa! Aí queda o trasacordo no ar. Un apreixo!

Sangre Cavallum

2008-09-14T13:29:00.009+02:00

Hoxe voulles presentar aos que non os coñezan ao grupo portugués Sangre Cavallum. Eu xa os coñezo dende hai ben tempo, mais hai pouco atopei buscando outras músicas unhas gravacións súas non oficiais anteriores ao seu primeiro traballo, o cal me fixo voltar escoitar os seus discos e lembralos. É un dos meus grupos portugueses preferidos, aínda que o seu estilo musical sexa moi persoal e escuro.

Sangre Cavallum naceu en 1997 en Penafiel, no Vale do Sousa, pretiño do Porto. O seu xeito de tocar é impecable e moi atractivo. É unha especie de folk escuro, pouco habitual, que camiña cara ao estilo industrial. Un neofolk estraño e particular. Para os non afeccionados a esta música pode deixalos un chisco fóra de lugar, coma perdidos; mais unha segunda escoita descubriralles unha nova visión. É música para escoitar polo miúdo e tamén para ambientar. Dálle un airiño xeitoso ao ambiente mentres traballamos ou escribimos entradas para o caderno :-) Quizabes sexa o máis complexo a comprensión. Falan polo baixo, paseniño, afogados nos instrumentos, coma se fosen voces doutro tempo que voltan aos mundos actuais coma murmurios.

Sangre Cavallum son celtas. Adoradores dos celtas galaicos e lusitanos. Eles mesmos se consideran descendentes directos dos nosos devanceiros castrexos. Baixaron da citania e mudaron as súas espadas e puñais de antenas por instrumentos musicais. Empregan instrumentos tradicionais galego-portugueses, aínda que tamén permiten o uso doutros coma o baixo, a guitarra e sobre todo os sintetizadores, que lle dan a súa característica atmosfera escura. Ninguén sabe quen son. As poucas fotografías que hai deles son con máscaras do antroido tradicional trasmontano e sempre con túnicas negras. Apenas hai entrevistas ou concertos. Isto é lóxico, pois é posible que sexan os derradeiros castrexos vivos adoradores da sempre sedenta de sangue deusa Nabia Corona. Gaban e eloxian o xeito de vida castrexo: xentes con moito valor, ousados, fortes e cunha mitoloxía e relixión moi mesturadas nos seus costumes e interpretación da vida e a morte. Rachan e queiman os dous mil anos de tradición cristiá que transformou o culto galego-portugués, mudando os deuses castrexos polos santos cristiáns. Teñen á Galiza moita estima. Como é lóxico, considérana "a cabeza perdida de Portugal" e entra dentro da súa patria: Callæcia. Tamén fan referencias ao Eo-Navia e ao Bierzo (non nos esquezamos nunca deles).

O seu primeiro traballo foi Alborada do Douro, editado por Forgotten Blood no ano 1998. É unha edición caseira, única e numerada. Editada en casete, leva por lenda Cantares da terra castreja. Hoxe case imposible de conseguir. Ten temas míticos coma O vento galego, Limia, Satana Satão, Jabali soberano ou Primabera. Logo saíu o seu segundo disco, Barbara Carmina, no ano 2004 co selo Storm. Xa editado en CD, o son mellora moito e a calidade tamén. No 2006 saíu Pátria granítica co selo austríaco Ahnstern, un disco que os consagra e os pon ao máis alto nivel (recoñecemento internacional). No mesmo ano, saíu un traballo compartido co grupo austríaco Allerseelen, chamado Barco do vinho, disco adicado ao viño e idea xurdida das viaxes de Gerhard Petak (Allerseelen) á Gallæcia, ao que Sangre Cavallum lle deu un aire de rock progresivo para combinar mellor con Allerseelen e non escarallar o traballo, algo moi posible neste tipo de discos compartidos (e algo que non pasou neste por fortuna). A finais do ano pasado (2007) voltou á escena co seu disco Veleno de teixo, na mesma liña do mítico Pátria granítica, mais xa cunha produción totalmente profesional. Como sabedes, o teixo é unha árbore sagrada para os celtas e son famosas as mulleres castrexas que se suicidaban coa beberaxe feita a partir do veleno desa árbore alén de asasinar os seus propios fillos antes de caeren escravas polos romanos. Xunto a Veleno de teixo saíu Troadouro, un recompilatorio duplo dos seus mellores temas e outros inéditos, desta vez baixo o selo portugués Folcastro. Para os coleccionistas saíron os dous discos nunha edición especial chamada Retrospectiva 1997-2007, co tríscele de Castromao (Celanova) por portada.

Rematando: un grupo imprescindible. Aínda que non gostedes do folk escuro, neofolk ou folk psicodélico escuro, como lle queirades chamar, este havos gustar. Gustaravos pola súa calidade musical e tamén pola temática, tan próxima a nós os galegos: a Callæcia e os seus costumes. Todos os discos valen a pena. A min encantáronme. Se tedes a oportunidade de os conseguir ou os escoitar, non a perdades.

Un apreixo, irmáns!

Brillo de anxos

2008-09-06T20:28:00.003+02:00

BRILLO DE ANXOS

Eu quero ter brillo de anxos
e mapoulas das galaxias máis afastadas
para todos os que agora están chorando
nas esquinas medoñentas de Caracas.

Quero ter unha lumieira infinda,
que se vexa Celso Emilio dende a nada,
e chorarte meu poeta de por vida
no pranto aterrado da guitarra.

Somentes xorden notas tebregosas
dende o fondo máis escuro do meu pranto.
Eu quixera non chorar, poeta, tanto
e adicarche verbas coma rosas.

Nas esquinas impotentes do meu corpo
sinto un frío de baleiro interminábel
e agora queda un vieiro intransitábel
no intre exacto en que estás morto.

Deica logo Celso Emilio, longa noite,
entre as tebras que envolven e asulagan,
onde habemos atoparnos cara a morte
ceibes xa de agoreiros e pantasmas.

Somentes xorden notas tebregosas
dende o fondo máis escuro do meu pranto.
Eu quixera non chorar, poeta, tanto
e adicarche verbas coma rosas.

Nas esquinas impotentes do meu corpo
sinto un frío de baleiro interminábel
e agora queda un vieiro intransitábel
no intre exacto en que estás morto.

Deica logo Celso Emilio, longa noite
entre as tebras que envolven e asulagan,
onde habemos atoparnos cara a morte
ceibes xa de agoreiros e pantasmas.

O habitante medio de Pozuelo de Alarcón

2008-09-01T22:57:00.004+02:00

Hoxe vou falar do perfil do habitante medio de Pozuelo de Alarcón, localidade madrileña abondo coñecida pola súa alta renda per cápita.

Pozuelo de Alarcón sempre estivo moi relacionado coa cidade de Madrid. Na súa orixe a poboación autóctona adicábase á agricultura e á gandaría. Tamén había curtidoiros e, por suposto, xente que ía traballar á cidade. Foi a finais do século XIX cando comezaron a se contruíren as primeiras casas e residencias de "veraneo", grazas á mellora das comunicacións vía tren. As primeiras urbanizacións importantes de vivendas foron feitas nos anos 1920, mais non foi até os anos 1970 cando comezou a mudar radicalmente a súa face. Comezaron a se instalaren empresarios fortes, executivos e xente que tiña uns traballos de grandes ganancias económicas. Iso levou á creación de urbanizacións e vivendas particulares cada vez de máis de luxo e cada vez máis numerosas. Nunha segunda fase xurdiron os parques empresariais, que tornaron á vila cun aspecto claramente comercial e de servizos.

Municipio veciño de Madrid, a primeira sensación que un ten ao pasar o lindeiro municipal madrileño é a de limpeza e luxo. Indo pola estrada coñecida como Arroyo de Pozuelo cara o centro da vila pode un observar á súa dereita un dos parques de Aravaca, barrio estremeiro madrileño lindante con Pozuelo. Meterse neste parque pode ser unha auténtica aventura: arbustos a invadir os camiños, cagallóns de cans a eito por todos lados, un cheiro terrible a unha mestura entre merda e po de contrución, lixo en cada recanto, a herba sen cortar e logo está un rego chamado de Pozuelo practicamente seco e contaminado de material de obras, verteduras de lixivia e tubos a botar un estraño líquido castaño. Isto é así até o límite municipal de Pozuelo, onde a herba volta ser verde, está cortada, non hai merdas de cans e o rego está limpo, sen contaminar e ás veces mesmo parece ter auga. Se ollamos os faroles das beirarrúas poderemos observar de novo o fenómeno: os de Aravaca están vellos, funcionan a velas vir e aluman dun xeito pobre. Os de Pozuelo son modernos, cun deseño moito máis elegante, aluman cunha luz máis potente pero limpa e noviños do trinque... abofé!

Segundo nos imos internando no municipio podemos ver inmensas mansións e urbanizacións de luxo a eito. Sorprende ver unha casa de lousa acastañada (pedra sacada posiblemente da Maragatería ou da zona oriental berciana) no medio dun val desértico como o é esta paraxe. Coches de luxo e deportivos correndo coa capota aberta polas estreitas rúas; centros de lecer, deportivos, escolas e gardarías aló onde olles; etc. Un pode pensar "vaia, vívese de moito carallo acó, nótanse os cartos". Certamente, cartos hai. É ben visible. Mais de quen son os cartos? Imos ver o lado negativo deste municipio. Limpo e ordenado xa sabemos, ou iso semella, que está. De vinte e seis gardarías que hai, vinte e dúas son privadas. De dezaoito colexios, once privados. Centros de lecer e deportivos, moitos, mais todos de pago... e non asequibles precisamente.

En canto un profundiza un chisco na psiqué dos habitantes de Pozuelo descobre que todo é mentira, engano e falsidade. Para iso abonda con ir a unha das rúas máis mercantís, chamada Avenida de Europa. Abonda con botar un paseo dunha horiña para nos decatarmos de como é a xente. O primeiro que sorprende é a cantidade de tendas e negocios abertos que hai nas rúas... e a cantidade de xente que camiña sen présa a fitar para os escaparates. A calquera hora do día. A xente que camiña adoitan ir con meniños e todos ben vestidos. Sempre con roupa de marca (re)coñecida. É sinxelo observar mulleres todas enxoiadas a pasear os seus cans, sempre de raza (re)coñecida. Os cans adoitan iren vestidos con xerseis. Tamén se poden ver cans coas unllas lacadas, perrucarías de cans, cans coa manicura feita, cans con diademas, cans con pendentes ou con laciños, etc. As mulleres tamén van con todo tipo de complementos, polo xeral xoias moi vistosas douradas, gafas de sol postas enriba do pelo, maquillaxe a caldeiros e o cabelo tinguido de loiros de escándalo. O coche medio da zona é un Mercedes, ou un Audi, ou un BMW, ou un Ferrari, ou un Lamborghini ou un Jaguar. Non verás moitos Fiat, Seat, Citroën ou Peugeot. Outra das cousas que verás son moitas bandeiras españolas: colgadas nas fiestras, nos comercios, nos coches, nas correas dos cans e, por suposto, en camisolas, pins, bufandas ou mesmo cintos. Son moi españois. E sono ademais (re)coñecidamente. É sinxelo ver altos mastros e enormes bandeiras nas prazas ou nas rotondas. Iso si, que non haxa dúbida ningunha de que son españois. Non vaia ser que os confundan con portugueses ou con ecuatorianos. Logo de botar un ollo aos coches e ás tremendas (tremendas de maquilladas) rapazas que baixan deles, coma se fosen modelos de alto nivel, o mellor que se pode facer para rematar a xornada é tomarlle un café. Por exemplo na praciña que está tras a igrexa, un dos lugares máis concorridos, sobre todo ao saír da Santa Misa. Tanta é a modestia destas santas xentes que á súa igrexa lle chaman Catedral de Pozuelo. Neste intre delicioso podemos ouvir as conversas da xente normal deste ningures. Estresados empresarios que se aburren de non ir polo seu propio negocio e ríndose dos seus empregados; xente falando do moito que gañan e do último que mercaron; mulleres snobs falando de cans e de moda e roupa; grupos de amigos ríndose e insultando polo baixiño ao camareiro que lle acaba de pór candanseus cafés por ser sudamericano; familias que se xuntan para falaren das súas vacacións de verán en hoteis de super-luxo nas illas Seychelles, no Caribe, en EE.UU. (onde estudan os seus fillos), en Singapur ou na casa de Cristo; etc. Quizais esaxero, a xente nova non vai a eses destinos. Só van a Suíza a esquiaren, a London aprender inglés e a Noruega veren os fiordos. Seica hai algún que foi a Xàbia, pero non o podo confirmar.

Pagando o café (1,80 € un café con leite, 2,10 € un té normal) podemos virar cara a igrexa. Veremos familias unidas pola Santa Fe, saíndo ledos do templo. Veredes o que vin eu, unha das cousas que máis me sorprendeu e que non vin en ningures. Os pais dos pícaros, para se dirixiren a eles, falan primeiros cos seus sudamericanos criados e titores (sempre van cos nenos) e unha vez transmitida a mensaxe, estes dínllelo aos rapaces. Os pais non falan cos seus fillos! Ben é certo que non é o máis habitual, pero eu vino. E vino máis dunha vez. Logo de botar uns rezos e de escoitar ao cura loando a Jiménez Losantos, que debe ser o novo Papa, decido voltar á inmundicia de Aravaca.

O habitante medio de Pozuelo é un home rico. Empresario veterano de familia rica ou fillo de empresario rico. Non adoita traballar. Xa traballou o seu avó, agora a el tócalle rañala. Adoita ser racista cos estranxeiros, polo xeral sudamericanos, chineses ou africanos; mais sempre contrata sudamericanos para que lle limpe a casa e coide os nenos. Saen moito máis económicos. Sempre vai ben vestido e olla por riba do ombreiro á xente que non vai coma el. Posúe sempre o coche último modelo: máis rápido, máis caro, máis avanzado. Iso a pesar que todo o municipio está practicamente limitado a 40 km/h O seu tema de conversa favorito son os "grandes negocios" (que nunca van á práctica), os coches, as viaxes e as mulleres. Tamén gusta de falar de política: da inmigración e dos nacionalismos, que seica van destruíren a Santa Unidade Española. A muller pola contra é diferente. En primeiro lugar, adoita ser un parasito, isto é, vive do home. Pero víveche ben. Ten todo o día para ir de cafetarías e falar coas súas amigas de roupa, cans e viaxes. Están dacordo cos seus maridos nas opinións sobre política, aínda que non saben moi ben do que falan, é dicir, non saben nada do que falan. As máis delas van ao ximnasio para se manteren en forma e ollar para o atractivo e xove adestrador. Sempre van moi enxoiadas e conxuntadas: botan o día a se prepararen. Falan do malas que son as sudamericanas (as mesmas que están a coidar dos seus fillos nas casas mentres elas toman o café coas amigas), as árabes e as amigas que non están presentes na xuntanza. Non teñen moitas máis preocupacións... nin temas de conversa. Ambos, home e muller, son cristiáns, españois (moito) e elegantes. Os pícaros, uns egoístas e maleducados repipis. Grosos por parte pai e estúpidos por parte de nai. Non se lles pode botar a culpa: copian o que ven. Gústanlles a xente coma eles. Tamén os membros do Opus Dei, xente de ben. A outra non, é moi soez (enténdaseme: ordinaria). Non lles "interesa". Os dos Citroën e Seat son uns perdedores. Uns mortos de fame. Iso de traballar todo o día... onde se viu!

Eis o habitante medio de Pozuelo, a salvación de España.

Grupo de Acção Cultural Vozes na Luta

2008-08-30T23:07:00.005+02:00

Hoxe aconteceu algo realmente extraordinario. Estiven fuchicando polas redes P2P e en concreto polo SoulSeek, un programiña semellante a un chat en que cada usuario comparte uns ficheiros á vista da xente. Na miña constante procura de música galega e novas experiencias musicais decidín investigar un usuario ( [nocturna] ) que posuía, segundo o buscador de ficheiros, discos galegos. Vaia sorpresa levei cando vin que era do Brasil e que tiña unha cantidade de música portuguesa abraiante!

A primeira sensación que dá é a de desorde absoluta. Non se atopa nada do que un busca. Mais remexendo e estrebellando atopei, para a miña sorpresa, a discografía do Grupo de Acção Cultural Vozes na Luta. Até hai apenas seis meses nin tan sequera os coñecía. Foi un día que a deusa Fortuna quixo que fose botar un ollo á libraría Follas Vellas de Compostela, onde venden cousas de segunda man: libros, revistas, discos, vinilos e cousiñas varias. En verdade a nivel de música a tenda perdeu moito. Apenas se atopa algo interesante e adoita estar todo abondo peneirado por coleccionistas. Hai catro ou cinco anos cheguei a dar con auténticas xoias. O caso é que hai uns seis meses mirando o que había chamoume a atención un vinilo do ano 1975 dun grupo chamado GAC Vozes na Luta e que se deu en chamar A cantiga é uma arma. A portada do traballo era un exército do pobo movéndose firme cara adiante coa bandeira comunista ben alta. Ao viralo para confirmar os meus presentimentos puiden comprobar os tremendos títulos dos temas: A luta dos bairros camarários, Alerta!, A cantiga é uma arma, Em vermelho, em multidão ou Viva a Guiné-Bissau livre e independente. Aínda por riba o prezo desta descomunal obra era de tan só dous ouros. Non o puiden evitar. Leveino para a casiña, mais como non teño reprodutor de LPs nunca o puiden escoitar. Até hoxe. Hoxe, grazas a [nocturna], tiven o pracer de os escoitar. As primeiras cancións son, literalmente, discursos antifeixistas e a prol do movemento social e de esquerdas. O resto dos temas son cancións musicadas con idéntica temática. O certo é que vistos dende hoxe, resulta obvio aos ouvidos que as letras son demagóxicas e moi tópicas, mais é un fiel espello que resume aquel tempo. Recén saídos da ditadura de Salazar, comezaron a agromar grupos de temática marxista, leninista ou de esquerdas coma cogomelos nunha carballeira allaricense no outono. O GAC Vozes na Luta foi un máis, coa diferenza que tiña certa calidade musical. De feito, o creador deste grupo foi o xenial José Mário Branco, galego (si, galego) do Porto, un dos músicos máis importantes da época, perseguido en Portugal e exiliado en Francia do ano 1963 ao 1974. Nos seus inicios só tocaban para animar calquera acto político, folgas ou manifestacións. Logo, tras algunhas baixas de membros do PCP e do LUAR, foi indo polo seu rego até chegarmos a este A cantiga é uma arma. Logo sacaron outros tres LPs máis. O seguinte (Pois canté!!) foi un disco radicalmente diferente, enfocado desta quenda cara a música tradicional (moi consultado por grupos como Raízes, Vai de Roda ou Brigada Víctor Jara). Os seus dous derradeiros traballos (Vira bom e Ronda da alegria) voltaron ás orixes e son moi semellantes á liña primixenia.

Só houbo dúas figuras que foron quen de rachar esta paupérrima calidade musical da música de protesta comunista (ou de esquerdas, como se queira) portuguesa. Unha foi José Afonso (o Zeca), o máis importante cantautor e músico de Portugal. Sobran verbas para este home. Sempre soubo manter a calidade das súas obras e afastarse do pasaxeiro. O outro, que rachou definitivamente con estas correntes, foi Sérgio Godinho. Supoño que coñeceredes esa canción mítica que di (tantas veces posta no Avante!) Hoje venho eu aqui falar duma coisa que me anda a atormentar...

Rematando. O GAC Vozes na Luta foi un dos poucos grupos musicais portugueses de corte comunista de calidade musical, a pesar das súas letras prefabricadas e demagóxicas. Antes de que Sérgio Godinho dese co candil, eles eran a luz. Os temas que teñen musicados son dun ritmo moi apegadizo e as letras son bastantes rancias (entendamos rancias coma algo positivo, en xiria universitario-nacionalista compostelá. Outro día abro un post tentando aproximar o significado deste concepto). Destaco os seus himnos Alerta! e Em vermelho, em multidão, cantos á loita (con armas!) contra o capitalismo e o burgués, e o Viva a Guiné-Bissau livre e independente, canto a prol da independencia das colonias portuguesas con ritmo africano.

Se tedes oportunidade de os escoitar, non a perdades. Unha aperta!

O menosprezo de George Steiner por nós

2008-08-26T23:52:00.006+02:00

Hoxe sentinme ferido, aldraxado e agredido.

Leo francamente abraiado e alporizado no xornal El País unha entrevista que lle fixeron a George Steiner, xudeu de orixe vienesa nado en Paris que se adica a escribir libros sobre si mesmo na etapa final da súa xa longa ―excesiva, digamos― vida. Este home, considerado un xenio por algúns, premio Príncipe de Asturias no ano 2001, decidiu abrir o seu corazonciño e a súa cabeciña ao mundo español nunha entrevista desnortada, alucinante e sangrante. Nela di auténticas marabillas (tivo que escachar a testa para dar con esas conclusións!). Cando o IRA decidiu deixar as armas, o insigne profesor prediciu a fin tamén da ETA. Como, en efecto, a ETA aínda está a actuar, admitiu o seu erro magoado diante do xornalista. O xornalismo pregúntalle que posibles causas hai para que o movemento armado vasco continúe a exercer a violencia. A resposta de Mister George Steiner non tardou. Comezou a maxinar que a ETA non pode desaparecer porque os vascos falan unha lingua estraña, illada no mundo, que fai que non conciban nada ao seu redor, procedendo á violencia armada por mor desta "incompresión" do exterior. Estudemos este comentario:

Primeiro. Os vascos non conciben o mundo exterior e por iso son violentos. Segundo esta estúpida teoría, todos os falantes de éuscaro son violentos, é dicir, son etarras. Hai que arrestalos! Cadea perpetua! Pena de morte! Que vergonza...!
Segundo. Falar linguas estrañas íllate do exterior e fai que sexa incomprensible para ti. Non sei que pensarán os amigos vascos e navarros, pero a min o alemán, por exemplo, paréceme unha lingua estraña de carallo. Iso íllaos do mundo? Entón que fan en todos os mercados do mundo? Por que é unha potencia? Quizais iso explique o nazismo... quen sabe!
Terceiro. Os vascos non se comunican co mundo exterior. Refírese a Marte ou a Venus? Porque que eu saiba os vascos comunícanse cos habitantes de La Rioja... os cales, por certo, van traballar a Euskadi, onde os recibirán falando en éuscaro e a tiros, segundo o honroso profesor Steiner. Tamén disque que hai vascos que están fóra de Euskadi e non andan a tiros. Non sei... ao mellor son contos!

O xornalista abraiado (non sei se alporizado) pregúntalle se cre que no fondo da cuestión terrorista está a lingua. Vaia, se a violencia é por mor das linguas. A súa resposta foi un "quizais". E logo mudou de tema axiña. A un tema diante do que esperaba unha complicidade pola beira do xornalista. Unha chiscadiña. Di que ouviu que en España hai unha universidade que obriga a falar en galego. O xornalista di que é obrigatorio compaxinalo co castelán ao igual que se compaxina catalán e castelán en cadanseu territorio. Entón Mister George Steiner di que como vai comparar o galego co catalán. O catalán é unha lingua culta de gran tradición, en troques o galego é unha merda noxenta e cheirenta que non vale para nada. Que é imposible que sexa obrigatorio. Non lle cabe na cachola! O xornalista respóstalle que consideramos o galego como parte fundamental da nosa identidade, ao cal Steiner espeta que iso leva á rexionalización e á xenreira entre etnias. Ollemos e comentemos este anaco da entrevista:

Primeiro. É obrigatorio falar en galego nunha universidade de España. Por favor, que alguén me diga cal é, porque eu estudei na de Compostela e non era en absoluto obrigatorio. Aínda digo máis: de todos os meus compañeiros, falariamos en galego un 25%, e iso mexando por fóra do testo. Con respecto aos profesores, tan só había tres que falasen en galego en toda a miña carreira. O resto en castelán. Aos alumnos non nos obrigaban e a eles, lamentablemente, tampouco. Nin un mínimo legal se cumpría. Por certo, cónstame que nas universidades da Coruña e de Vigo tampouco é obrigatorio. Serao no campus de Ponferrada? Sería unha nova sorprendente para min! Ou talvez en Valladolid? Vaia, que erro cometín ao non estudar nesa universidade feliz e platónica (de amor). Quen soubese!
Segundo. Como se vai comparar o galego co catalán!? O catalán ten tradición e literatura. O galego serve para falar coas vacas máis nada. Cantas veces escoitei xa isto? É obvio, que Mister George Steiner, por moi bo filósofo e literato que sexa, non ten nin idea do galego. Semella incrible que un home desa importancia descoñeza as Cantigas de Santa Maria de Afonso X o Sabio ou as cantigas de amigo, amor e maldizer. A miña curmá sabe desas cantigas e non ten máis de trece anos! Será a miña curmá unha superdotada, un xenio, un talento? Mágoa que non exploten ese maxín. Nin o dela nin o de todos os seus compañeiros de clase, pois todos saben da súa existencia. Semella incrible que non coñeza a obra da xenial e fantástica Rosalía de Castro. Ou da voluminosa obra do padre Sarmiento (berciano, por certo). Ou de Curros Enríquez. Ou de Castelao, o grande Castelao. Ou do enciclopédico e moderno Otero Pedrayo. Ou do noso case nóbel Méndez Ferrín (aínda que non llo darán por falar unha lingua asoballada coma o galego). Que quere que lle diga, señor Steiner? É vostede un ignorante. Alo menos dixo que o catalán ten boa cultura, que é certo, oia.
Terceiro. O galego existe e iso vai provocar división étnica coma nos Balcáns. Vaia sorpresa, non sabía que se ía desatar unha guerra por mor da lingua galega. Vaia carallada! E como non a houbo ata agora? Porque cada vez fálase menos. Cando practicamente só se falaba galego (é dicir, hai trinta anos...) non había ningún conflito armado. E agora tampouco. Quizais teremos que agardar a que haxa 500 000 falantes tan só para coller as armas como acontece en Euskadi e Nafarroa (segundo a súa teoría). Pois non che sei. Faime sentir mal pensar que os meus pais e máis eu nos imos pór a matar españois por falar galego. Vaia arroutada nos daría! Como é posible que unha persoa de tanta sona e tan respectada compare o caso de Galiza cos Balcáns? Non ten nada que ver! Hai varias relixións en Galiza? Cantas linguas hai en Galiza? É igual a historia dos Balcáns cá galega? É un absurdo total e ferinte. Ademais, na súa querida e culta Catalunya tamén se fala outra lingua que vai rematar en xenreira étnica segundo a súa estúpida teoría. E de feito levan xa moito máis traballo adiantado ca nós e xa proclamaron repetidamente o seu desexo de autodeterminación. Non é iso contraditorio co cultos e "impresionantes" que son?

A cousa non hai por onde collela. Eu síntome hoxe mal, aldraxado, humillado e alporizado. Outra vez. Como tantas e tantas veces. Desprezado por xente que odia o que non coñece, por xente ateigada de ideas preconcebidas e desnortadas e por prexuízos agresivos e ignorantes. Este home non saíu da Caverna. Será a idade, que xa vai vello e non lle furrulan os miolos. Ser será, mais sempre saen perdendo os de sempre. Nós. Nós sempre aldraxados.

Señor Steiner, voulle dar unha idea. Vaia... unha reflexión coma as súas, pero quizabes con algo máis de fundamento. Non sei, pénseo. E logo non será que a ETA se fundou precisamente por mor de xente coma vostede, que despreza as culturas diferentes á súa? Cavile. Por que lle ha de interesar aos vascos o "exterior", cando o "exterior" é o que o maltrata e humilla? Non será iso o que os fai illarse? Non sei, sonche ideas que me xorden agora. É posible que estea errado. Ou non. Eu pola miña parte, se non lle importa, seguirei a escribir este caderno en galego, esa lingua sen futuro nin tradición literaria, seica. E non agardo moito máis de vostede. Tan só que deixe paso ás novas xeracións e que lle vaia mal polo Alén. Seica no inferno se está quentiño. Déalle un saúdo ao führer, o mesmo que o fixo fuxir cara aos EE.UU. cos seus pais xudeus e que fala esa lingua tan estraña chamada alemán.

Boa morte física, señor Steiner, pois intelectual xa hai tempo que morreu.

Quen queira ler o artigo completo de El País, pódeo facer picando nesta ligazón.

A teima imperialista soviética (ou rusa)

2008-08-24T17:00:00.007+02:00

Estes días botan decote imaxes da nova guerra da Europa: a de Rusia contra Xeorxia. Coa excusa de protexer os intereses políticos dos osetios entraron en Xeorxia co seu exército dispostos a pór orde e a lle facer ver ao presidente xeorxiano Saakashvili (მიხეილ ნიკოლოზის ძე სააკაშვილი) que aí quen mandan son eles. En realidade os intereses políticos ou nacionais (aforrando verbas) osetios impórtanlles un carallo a Rusia. Lembremos se non como demostraron o seu interese por pobos no seu territorio como Chechenia ou a Osetia do Norte mesma. En realidade queren controlar esa zona para os seus intereses económicos (é dicir, posición estratéxica de Xeorxia, petróleo e gas) alén de castigar as miradas de esguello que lle fai Saakashvili aos EE.UU.

Un feito semellante aconteceu xusto hai corenta anos, tendo por protagonistas os soviéticos e os checos. A entón Checoslovaquia estaba liderada por Alexander Dubček, un eslovaco membro do Partido Comunista que comezou a primeiros do ano 1968 cunhas reformas para unha maior democracia, unha apertura económica cara Occidente e gañar unhas liberdades de expresión e de prensa que daquela estaban moi magoadas pola vella escola soviética. A estas reformas puxéronselle o nome de "socialismo de face humana". Isto creaba unha certa independencia de ideas de Checoslovaquia, o cal era unha ameaza para a URSS... mais tamén para Occidente, pois non era un sistema capitalista ao cento por certo: era un comunismo aberto, con maior participación do pobo e menos ríxido e estrito có soviético. Digámolo doutro xeito: unha probable terceira vía, onde o pobo gañaba liberdades e o Partido Comunista seguía a cortar o bacallau. A reacción soviética non tardou moito en xurdir. O 20 de agosto do ano 1968 entraron coas súas tropas xunto coas dos seus aliados do Pacto de Varsovia (agás Romanía) na capital Praha, apoiándose na doutrina Brézhnev, segundo a cal calquera movemento que se dirixise cara ao capitalismo nalgún país socialista, sería un problema non só dese país, senón de todos os países socialistas. Dubček e os checos sabían que era un risco moi grande levar adiante o proxecto, mais confiaron en que os soviéticos non se acollerían á doutrina Brézhnev.

O socialismo de face humana quedou paralizado e todas as reformas que se foron creando no seu leve período de aplicación foron sendo desfeitas unha a unha, voltando á disciplina soviética. Os países occidentais non actuaron nin fixeron ren, por mor desa desconfianza cara o novo sistema, que puña tamén en perigo o capitalismo tal e como se entendía e entende. Os que no seu momento apoiaron a causa tiveron que fuxir ou foron presos. Dubček foi secuestrado e "reeducado" en Moskvá (Москва). O máis sorprendente de todo é a reacción do pobo, que cría ver unha luz no horizonte co novo proxecto e ao veren os tanques soviéticas nas prazas de Praha botáronse á rúa e lles guindaren pedras e a abanear bandeiras checas diante dos seus fociños (coma agora se pode ver tamén en Xeorxia). Foi un movemento do pobo admirable.

Con isto conclúo. Todos os imperios caen. Caeu o imperio romano, caeu o imperio portugués, o inglés, o francés e o soviético. Tamén caerá o estadounidense e tamén, moi no futuro, o chinés. Mais a pesar de caeren, seguen a ter forza. A URSS desapareceu, mais Rusia é un país potente e segue a dominar a súa periferia coma nos vellos tempos. E non lle chista ninguén, porque Rusia é Rusia. Pobres minorías caucásicas! Canto terán que aturaren até se veren a carón da extinción!

A toponimia das grandes cidades e dos estados

2008-08-20T22:31:00.000+02:00

Irmáns!

Hoxe quixera falar sobre un tema que dá moito que latricar: a toponimia das grandes cidades e dos estados. Hai quen defende que as cidades grandes deben ter o nome na súa lingua autóctona e tamén noutras grazas á súa condición de internacional. Deste xeito, London, a capital do Estado do Reino Unido (nome moi suxerinte, por certo), é coñecido por estes lares como Londres; en italiano dise Londra (coma o mustélido que vive nas ribeiras dos ríos galegos); en bretón Londrez; en finés Lontoo e así un longo etcétera sen fin. Como se pode observar, o descontrol é moi significativo.

De todo isto só hai algo certo: o sitio chámase London, porque London é como se di en inglés, a lingua autóctona dese territorio. A esta posibilidade de lle chamar ás grandes cidades por diferentes nomes segundo a lingua que se empregue amarrouse o famoso ex-alcalde da Coruña Paco Vázquez. Na súa teima internacionalista (desculpen o emprego da honrosa verba) e apoiado do seu ―merecido?― título de sir, considerou A Coruña unha das meirandes cidades do mundo (que manda carallo!), co cal abría a posibilidade de lle chamar A Coruña ou La Coruña, a gusto do consumidor. Afortunadamente isto non foi adiante grazas á lei 3/1983 do 15 de xuño aprobada pola Xunta onde se expón claramente e con apoio absoluto que a única forma oficial e legal dos topónimos galegos é a da súa lingua: a galega. Xa sabemos o xogo do raposo no que andan algúns...

Quixera saber das vosas opinións sobre o tema. A miña é moi clara: cada sitio ten un nome, o da súa lingua autóctona. As cidades ou lugares con varias linguas autóctonas poden admitir varias posibilidades, tantas como linguas autóctonas teña. Isto fainos pensar que para que respecten os nosos topónimos na súa forma galega ―a única forma ética e legal, insisto― fóra do mundo pangalaico, nós tamén debemos respectar os topónimos estranxeiros. Á hora de falarmos é difícil evitar dicirmos A Bañeza no canto de La Bañeza, aínda a sabendas de que o correcto é La Bañeza. Isto é comprensible e non censurable no discurso familiar. Onde si é censurable é na escrita e mesmo no discurso formal. Debemos procurar respectar os topónimos correctos.

Outro tema máis complexo é do nome dos estados e países. Practicamente todos os estados son plurilingües. Só hai pequenas excepcións coma San Marino ou Liechtenstein. Nin tan sequera o noso querido Portugal é monolingüe (como sempre se pensou). É por iso que un estado pode admitir varias acepcións ou nomes para designalo. Tantos como linguas que teña. Mais, é lóxico chamarlle a un estado cun nome creado nunha lingua estraña a el? É lóxico chamarlle Rumanía (en castelán) ou Romanía (en galego) ao estado chamado România? Galego e castelán son linguas non autóctonas de Romanía. Non se fala galego nin castelán en ningures en Romanía de xeito autóctono. Eis o debate. É claramente lóxico chamarlle România (en romanés) ou Románia (en húngaro), pois ambas as dúas linguas son propias de alí. Pero se non o é en galego ou castelán, tampouco é lóxico chamarlle Alemaña ou Alemania ao que sería en alemán Deutschland...

Eu opino que no caso do nome dos estados pódese abrir a man e permitir empregar diferentes nomes segundo a lingua que se use, mesmo sendo alóctonas. Facelo doutro xeito levaríanos a unha dificultade enorme.

Agardo as vosas opinións!

Os mares de Irlanda

2008-08-16T17:29:00.001+02:00

Meus queridos irmáns!

Benvidos a este meu caderno de bitácora. Esta vosa/nosa casa pretende ser un lugar onde botar agradables faladoiros e expor ideas, opinións, crenzas, preocupacións e impresións. Quere ser unha nau que nos leve por diferentes mares á procura do destino. Quere ser unha brisa doce e suave que nos bata na face mentres ollamos o horizonte afastado do mar sentados enriba do castro de Baroña. Quere ser a arpa de Emilio Cao, transportadora ao mundo dos soños e da realidade transparente. Quere ser un enorme fumeiro, descomunal, coma o Faro dos Brigantes, que boure e tronce as nubes dos días mainos e as obrigue a orballar, chuviscar e barruzar.

Ei, amighos, vaivos un café?

A sintonía deste noso caderno é o Valse do mencer do mestre Cao. Podedes baixar o disco enteiro na columna da vosa dereita.